Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / മജ്ഝിമനികായ (അട്ഠകഥാ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā)

    ൫. അനുമാനസുത്തവണ്ണനാ

    5. Anumānasuttavaṇṇanā

    ൧൮൧. ഏവം മേ സുതന്തി അനുമാനസുത്തം. തത്ഥ ഭഗ്ഗേസൂതി ഏവംനാമകേ ജനപദേ, വചനത്ഥോ പനേത്ഥ വുത്താനുസാരേനേവ വേദിതബ്ബോ. സുസുമാരഗിരേതി ഏവംനാമകേ നഗരേ. തസ്സ കിര നഗരസ്സ വത്ഥുപരിഗ്ഗഹദിവസേ അവിദൂരേ ഉദകരഹദേ സുംസുമാരോ സദ്ദമകാസി, ഗിരം നിച്ഛാരേസി. അഥ നഗരേ നിട്ഠിതേ സുംസുമാരഗിരം ത്വേവസ്സ നാമം അകംസു. ഭേസകളാവനേതി ഭേസകളാനാമകേ വനേ. ‘‘ഭേസഗളാവനേ’’തിപി പാഠോ. മിഗദായേതി തം വനം മിഗപക്ഖീനം അഭയദിന്നട്ഠാനേ ജാതം, തസ്മാ മിഗദായോതി വുച്ചതി.

    181.Evaṃme sutanti anumānasuttaṃ. Tattha bhaggesūti evaṃnāmake janapade, vacanattho panettha vuttānusāreneva veditabbo. Susumāragireti evaṃnāmake nagare. Tassa kira nagarassa vatthupariggahadivase avidūre udakarahade suṃsumāro saddamakāsi, giraṃ nicchāresi. Atha nagare niṭṭhite suṃsumāragiraṃ tvevassa nāmaṃ akaṃsu. Bhesakaḷāvaneti bhesakaḷānāmake vane. ‘‘Bhesagaḷāvane’’tipi pāṭho. Migadāyeti taṃ vanaṃ migapakkhīnaṃ abhayadinnaṭṭhāne jātaṃ, tasmā migadāyoti vuccati.

    പവാരേതീതി ഇച്ഛാപേതി. വദന്തൂതി ഓവാദാനുസാസനിവസേന വദന്തു, അനുസാസന്തൂതി അത്ഥോ. വചനീയോമ്ഹീതി അഹം തുമ്ഹേഹി വത്തബ്ബോ, അനുസാസിതബ്ബോ ഓവദിതബ്ബോതി അത്ഥോ. സോ ച ഹോതി ദുബ്ബചോതി സോ ച ദുക്ഖേന വത്തബ്ബോ ഹോതി, വുത്തോ ന സഹതി. ദോവചസ്സകരണേഹീതി ദുബ്ബചഭാവകാരകേഹി ഉപരി ആഗതേഹി സോളസഹി ധമ്മേഹി. അപ്പദക്ഖിണഗ്ഗാഹീ അനുസാസനിന്തി യോ ഹി വുച്ചമാനോ തുമ്ഹേ മം കസ്മാ വദഥ, അഹം അത്തനോ കപ്പിയാകപ്പിയം സാവജ്ജാനവജ്ജം അത്ഥാനത്ഥം ജാനാമീതി വദതി. അയം അനുസാസനിം പദക്ഖിണതോ ന ഗണ്ഹാതി, വാമതോ ഗണ്ഹാതി, തസ്മാ അപ്പദക്ഖിണഗ്ഗാഹീതി വുച്ചതി.

    Pavāretīti icchāpeti. Vadantūti ovādānusāsanivasena vadantu, anusāsantūti attho. Vacanīyomhīti ahaṃ tumhehi vattabbo, anusāsitabbo ovaditabboti attho. So ca hoti dubbacoti so ca dukkhena vattabbo hoti, vutto na sahati. Dovacassakaraṇehīti dubbacabhāvakārakehi upari āgatehi soḷasahi dhammehi. Appadakkhiṇaggāhī anusāsaninti yo hi vuccamāno tumhe maṃ kasmā vadatha, ahaṃ attano kappiyākappiyaṃ sāvajjānavajjaṃ atthānatthaṃ jānāmīti vadati. Ayaṃ anusāsaniṃ padakkhiṇato na gaṇhāti, vāmato gaṇhāti, tasmā appadakkhiṇaggāhīti vuccati.

    പാപികാനം ഇച്ഛാനന്തി ലാമകാനം അസന്തസമ്ഭവനപത്ഥനാനം. പടിപ്ഫരതീതി പടിവിരുദ്ധോ, പച്ചനീകോ ഹുത്വാ തിട്ഠതി, അപസാദേതീതി കിം നു ഖോ തുയ്ഹം ബാലസ്സ അബ്യത്തസ്സ ഭണിതേന, ത്വമ്പി നാമ ഭണിതബ്ബം മഞ്ഞിസ്സസീതി ഏവം ഘട്ടേതി. പച്ചാരോപേതീതി, ത്വമ്പി ഖോസി ഇത്ഥന്നാമം ആപത്തിം ആപന്നോ, തം താവ പടികരോഹീതി ഏവം പടിആരോപേതി.

    Pāpikānaṃ icchānanti lāmakānaṃ asantasambhavanapatthanānaṃ. Paṭippharatīti paṭiviruddho, paccanīko hutvā tiṭṭhati, apasādetīti kiṃ nu kho tuyhaṃ bālassa abyattassa bhaṇitena, tvampi nāma bhaṇitabbaṃ maññissasīti evaṃ ghaṭṭeti. Paccāropetīti, tvampi khosi itthannāmaṃ āpattiṃ āpanno, taṃ tāva paṭikarohīti evaṃ paṭiāropeti.

    അഞ്ഞേനഞ്ഞം പടിചരതീതി അഞ്ഞേന കാരണേന വചനേന വാ അഞ്ഞം കാരണം വചനം വാ പടിച്ഛാദേതി. ‘‘ആപത്തിം ആപന്നോസീ’’തി വുത്തേ ‘‘കോ ആപന്നോ, കിം ആപന്നോ, കിസ്മിം ആപന്നോ, കം ഭണഥ, കിം ഭണഥാ’’തി വാ വദതി. ‘‘ഏവരൂപം കിഞ്ചി തയാ ദിട്ഠ’’ന്തി വുത്തേ ‘‘ന സുണാമീ’’തി സോതം വാ ഉപനേതി. ബഹിദ്ധാ കഥം അപനാമേതീതി ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ആപത്തിം ആപന്നോസീ’’തി പുട്ഠോ ‘‘പാടലിപുത്തം ഗതോമ്ഹീ’’തി വത്വാ പുന ‘‘ന തവ പാടലിപുത്തഗമനം പുച്ഛാമ, ആപത്തിം പുച്ഛാമാ’’തി വുത്തേ ‘‘തതോ രാജഗേഹം ഗതോമ്ഹീ’’തി, രാജഗേഹം വാ യാഹി ബ്രാഹ്മണഗേഹം വാ, ആപത്തിം ആപന്നോസീതി. തത്ഥ മേ സൂകരമംസം ലദ്ധന്തിആദീനി വദന്തോ കഥം ബഹിദ്ധാ വിക്ഖിപതി.

    Aññenaññaṃ paṭicaratīti aññena kāraṇena vacanena vā aññaṃ kāraṇaṃ vacanaṃ vā paṭicchādeti. ‘‘Āpattiṃ āpannosī’’ti vutte ‘‘ko āpanno, kiṃ āpanno, kismiṃ āpanno, kaṃ bhaṇatha, kiṃ bhaṇathā’’ti vā vadati. ‘‘Evarūpaṃ kiñci tayā diṭṭha’’nti vutte ‘‘na suṇāmī’’ti sotaṃ vā upaneti. Bahiddhā kathaṃ apanāmetīti ‘‘itthannāmaṃ āpattiṃ āpannosī’’ti puṭṭho ‘‘pāṭaliputtaṃ gatomhī’’ti vatvā puna ‘‘na tava pāṭaliputtagamanaṃ pucchāma, āpattiṃ pucchāmā’’ti vutte ‘‘tato rājagehaṃ gatomhī’’ti, rājagehaṃ vā yāhi brāhmaṇagehaṃ vā, āpattiṃ āpannosīti. Tattha me sūkaramaṃsaṃ laddhantiādīni vadanto kathaṃ bahiddhā vikkhipati.

    അപദാനേതി അത്തനോ ചരിയായ. ന സമ്പായതീതി, ആവുസോ, ത്വം കുഹിം വസസി, കം നിസ്സായ വസസീതി വാ, യം ത്വം വദേസി ‘‘മയാ ഏസ ആപത്തിം ആപജ്ജന്നോ ദിട്ഠോ’’തി. ത്വം തസ്മിം സമയേ കിം കരോസി, അയം കിം കരോതി, കത്ഥ വാ ത്വം അച്ഛസി കത്ഥ വാ അയന്തിആദിനാ നയേന ചരിയം പുട്ഠോ സമ്പാദേത്വാ കഥേതും ന സക്കോതി.

    Apadāneti attano cariyāya. Na sampāyatīti, āvuso, tvaṃ kuhiṃ vasasi, kaṃ nissāya vasasīti vā, yaṃ tvaṃ vadesi ‘‘mayā esa āpattiṃ āpajjanno diṭṭho’’ti. Tvaṃ tasmiṃ samaye kiṃ karosi, ayaṃ kiṃ karoti, kattha vā tvaṃ acchasi kattha vā ayantiādinā nayena cariyaṃ puṭṭho sampādetvā kathetuṃ na sakkoti.

    ൧൮൩. തത്രാവുസോതി , ആവുസോ, തേസു സോളസസു ധമ്മേസു. അത്തനാവ അത്താനം ഏവം അനുമിനിതബ്ബന്തി ഏവം അത്തനാവ അത്താ അനുമേതബ്ബോ തുലേതബ്ബോ തീരേതബ്ബോ.

    183.Tatrāvusoti , āvuso, tesu soḷasasu dhammesu. Attanāva attānaṃ evaṃ anuminitabbanti evaṃ attanāva attā anumetabbo tuletabbo tīretabbo.

    ൧൮൪. പച്ചവേക്ഖിതബ്ബന്തി പച്ചവേക്ഖിതബ്ബോ. അഹോരത്താനുസിക്ഖിനാതി ദിവാപി രത്തിമ്പി സിക്ഖന്തേന, രതിഞ്ച ദിവാ ച കുസലേസു ധമ്മേസു സിക്ഖന്തേന പീതിപാമോജ്ജമേവ ഉപ്പാദേതബ്ബന്തി അത്ഥോ.

    184.Paccavekkhitabbanti paccavekkhitabbo. Ahorattānusikkhināti divāpi rattimpi sikkhantena, ratiñca divā ca kusalesu dhammesu sikkhantena pītipāmojjameva uppādetabbanti attho.

    അച്ഛേ വാ ഉദകപത്തേതി പസന്നേ വാ ഉദകഭാജനേ. മുഖനിമിത്തന്തി മുഖപടിബിമ്ബം. രജന്തി ആഗന്തുകരജം. അങ്ഗണന്തി തത്ഥ ജാതകം തിലകം വാ പിളകം വാ. സബ്ബേപിമേ പാപകേ അകുസലേ ധമ്മേ പഹീനേതി ഇമിനാ സബ്ബപ്പഹാനം കഥേസി. കഥം? ഏത്തകാ അകുസലാ ധമ്മാ പബ്ബജിതസ്സ നാനുച്ഛവികാതി പടിസങ്ഖാനം ഉപ്പാദയതോ ഹി പടിസങ്ഖാനപ്പഹാനംകഥിതം ഹോതി. സീലം പദട്ഠാനം കത്വാ കസിണപരികമ്മം ആരഭിത്വാ അട്ഠ സമാപത്തിയോ നിബ്ബത്തേന്തസ്സ വിക്ഖമ്ഭനപ്പഹാനം കഥിതം. സമാപത്തിം പദട്ഠാനം കത്വാ വിപസ്സനം വഡ്ഢേന്തസ്സ തദങ്ഗപ്പഹാനം കഥിതം. വിപസ്സനം വഡ്ഢേത്വാ മഗ്ഗം ഭാവേന്തസ്സ സമുച്ഛേദപ്പഹാനം കഥിതം. ഫലേ ആഗതേ പടിപ്പസ്സദ്ധിപ്പഹാനം, നിബ്ബാനേ ആഗതേ നിസ്സരണപ്പഹാനന്തി ഏവം ഇമസ്മിം സുത്തേ സബ്ബപ്പഹാനം കഥിതംവ ഹോതി.

    Acche vā udakapatteti pasanne vā udakabhājane. Mukhanimittanti mukhapaṭibimbaṃ. Rajanti āgantukarajaṃ. Aṅgaṇanti tattha jātakaṃ tilakaṃ vā piḷakaṃ vā. Sabbepime pāpake akusale dhamme pahīneti iminā sabbappahānaṃ kathesi. Kathaṃ? Ettakā akusalā dhammā pabbajitassa nānucchavikāti paṭisaṅkhānaṃ uppādayato hi paṭisaṅkhānappahānaṃkathitaṃ hoti. Sīlaṃ padaṭṭhānaṃ katvā kasiṇaparikammaṃ ārabhitvā aṭṭha samāpattiyo nibbattentassa vikkhambhanappahānaṃ kathitaṃ. Samāpattiṃ padaṭṭhānaṃ katvā vipassanaṃ vaḍḍhentassa tadaṅgappahānaṃ kathitaṃ. Vipassanaṃ vaḍḍhetvā maggaṃ bhāventassa samucchedappahānaṃ kathitaṃ. Phale āgate paṭippassaddhippahānaṃ, nibbāne āgate nissaraṇappahānanti evaṃ imasmiṃ sutte sabbappahānaṃ kathitaṃva hoti.

    ഇദഞ്ഹി സുത്തം ഭിക്ഖുപാതിമോക്ഖം നാമാതി പോരാണാ വദന്തി. ഇദം ദിവസസ്സ തിക്ഖത്തും പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം. പാതോ ഏവ വസനട്ഠാനം പവിസിത്വാ നിസിന്നേന ‘‘ഇമേ ഏത്തകാ കിലേസാ അത്ഥി നു ഖോ മയ്ഹം നത്ഥീ’’തി പച്ചവേക്ഖിതബ്ബാ. സചേ അത്ഥീതി പസ്സതി, തേസം പഹാനായ വായമിതബ്ബം. നോ ചേ പസ്സതി, സുപബ്ബജിതോസ്മീതി അത്തമനേന ഭവിതബ്ബം. ഭത്തകിച്ചം കത്വാ രത്തിട്ഠാനേ വാ ദിവാട്ഠാനേ വാ നിസീദിത്വാപി പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം. സായം വസനട്ഠാനേ നിസീദിത്വാപി പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം. തിക്ഖത്തും അസക്കോന്തേന ദ്വേ വാരേ പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം. ദ്വേ വാരേ അസക്കോന്തേന പന അവസ്സം ഏകവാരം പച്ചവേക്ഖിതബ്ബം, അപ്പച്ചവേക്ഖിതും ന വട്ടതീതി വദന്തി. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനത്ഥമേവാതി.

    Idañhi suttaṃ bhikkhupātimokkhaṃ nāmāti porāṇā vadanti. Idaṃ divasassa tikkhattuṃ paccavekkhitabbaṃ. Pāto eva vasanaṭṭhānaṃ pavisitvā nisinnena ‘‘ime ettakā kilesā atthi nu kho mayhaṃ natthī’’ti paccavekkhitabbā. Sace atthīti passati, tesaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. No ce passati, supabbajitosmīti attamanena bhavitabbaṃ. Bhattakiccaṃ katvā rattiṭṭhāne vā divāṭṭhāne vā nisīditvāpi paccavekkhitabbaṃ. Sāyaṃ vasanaṭṭhāne nisīditvāpi paccavekkhitabbaṃ. Tikkhattuṃ asakkontena dve vāre paccavekkhitabbaṃ. Dve vāre asakkontena pana avassaṃ ekavāraṃ paccavekkhitabbaṃ, appaccavekkhituṃ na vaṭṭatīti vadanti. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.

    പപഞ്ചസൂദനിയാ മജ്ഝിമനികായട്ഠകഥായ

    Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

    അനുമാനസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

    Anumānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.







    Related texts:



    തിപിടക (മൂല) • Tipiṭaka (Mūla) / സുത്തപിടക • Suttapiṭaka / മജ്ഝിമനികായ • Majjhimanikāya / ൫. അനുമാനസുത്തം • 5. Anumānasuttaṃ

    ടീകാ • Tīkā / സുത്തപിടക (ടീകാ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / മജ്ഝിമനികായ (ടീകാ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ൫. അനുമാനസുത്തവണ്ണനാ • 5. Anumānasuttavaṇṇanā


    © 1991-2023 The Titi Tudorancea Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
    Contact