Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / ജാതക-അട്ഠകഥാ • Jātaka-aṭṭhakathā

    ൪. അസദിസവഗ്ഗോ

    4. Asadisavaggo

    [൧൮൧] ൧. അസദിസജാതകവണ്ണനാ

    [181] 1. Asadisajātakavaṇṇanā

    ധനുഗ്ഗഹോ അസദിസോതി ഇദം സത്ഥാ ജേതവനേ വിഹരന്തോ മഹാഭിനിക്ഖമനം ആരബ്ഭ കഥേസി. ഏകദിവസഞ്ഹി ഭിക്ഖൂ ധമ്മസഭായം സന്നിസിന്നാ ഭഗവതോ മഹാനിക്ഖമപാരമിം വണ്ണേന്താ നിസീദിംസു. സത്ഥാ ആഗന്ത്വാ ‘‘കായ നുത്ഥ, ഭിക്ഖവേ, ഏതരഹി കഥായ സന്നിസിന്നാ’’തി പുച്ഛിത്വാ ‘‘ഇമായ നാമാ’’തി വുത്തേ ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ഇദാനേവ മഹാഭിനിക്ഖമനം നിക്ഖന്തോ, പുബ്ബേപി സേതച്ഛത്തം പഹായ നിക്ഖന്തോയേവാ’’തി വത്വാ അതീതം ആഹരി.

    Dhanuggahoasadisoti idaṃ satthā jetavane viharanto mahābhinikkhamanaṃ ārabbha kathesi. Ekadivasañhi bhikkhū dhammasabhāyaṃ sannisinnā bhagavato mahānikkhamapāramiṃ vaṇṇentā nisīdiṃsu. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘na, bhikkhave, tathāgato idāneva mahābhinikkhamanaṃ nikkhanto, pubbepi setacchattaṃ pahāya nikkhantoyevā’’ti vatvā atītaṃ āhari.

    അതീതേ ബാരാണസിയം ബ്രഹ്മദത്തേ രജ്ജം കാരേന്തേ ബോധിസത്തോ തസ്സ അഗ്ഗമഹേസിയാ കുച്ഛിമ്ഹി പടിസന്ധിം ഗണ്ഹി, തസ്സ സോത്ഥിനാ ജാതസ്സ നാമഗ്ഗഹണദിവസേ ‘‘അസദിസകുമാരോ’’തി നാമം അകംസു. അഥസ്സ ആധാവിത്വാ പരിധാവിത്വാ വിചരണകാലേ അഞ്ഞോ പുഞ്ഞവാ സത്തോ ദേവിയാ കുച്ഛിമ്ഹി പടിസന്ധിം ഗണ്ഹി, തസ്സ സോത്ഥിനാ ജാതസ്സ നാമഗ്ഗഹണദിവസേ ‘‘ബ്രഹ്മദത്തകുമാരോ’’തി നാമം അകംസു. തേസു ബോധിസത്തോ സോളസവസ്സകാലേ തക്കസിലം ഗന്ത്വാ ദിസാപാമോക്ഖസ്സ ആചരിയസ്സ സന്തികേ തയോ വേദേ അട്ഠാരസ ച സിപ്പാനി ഉഗ്ഗണ്ഹിത്വാ തേസു ഇസ്സാസസിപ്പേ അസദിസോ ഹുത്വാ ബാരാണസിം പച്ചാഗമി. രാജാ കാലം കരോന്തോ ‘‘അസദിസകുമാരസ്സ രജ്ജം ദത്വാ ബ്രഹ്മദത്തസ്സ ഓപരജ്ജം ദേഥാ’’തി വത്വാ കാലമകാസി. തസ്മിം കാലകതേ ബോധിസത്തോ അത്തനോ രജ്ജേ ദീയമാനേ ‘‘ന മയ്ഹം രജ്ജേനത്ഥോ’’തി പടിക്ഖിപി, ബ്രഹ്മദത്തം രജ്ജേ അഭിസിഞ്ചിംസു. ബോധിസത്തോ ‘‘മയ്ഹം രജ്ജേന അത്ഥോ നത്ഥീ’’തി കിഞ്ചിപി ന ഇച്ഛി, കനിട്ഠേ രജ്ജം കാരേന്തേ പകതിയാ വസനാകാരേനേവ വസി. രാജപാദമൂലികാ ‘‘അസദിസകുമാരോ രജ്ജം പത്ഥേതീ’’തി വത്വാ രഞ്ഞോ സന്തികേ ബോധിസത്തം പരിഭിന്ദിംസു. സോപി തേസം വചനം ഗഹേത്വാ പരിഭിന്നചിത്തോ ‘‘ഭാതരം മേ ഗണ്ഹഥാ’’തി മനുസ്സേ പയോജേസി.

    Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa aggamahesiyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhi, tassa sotthinā jātassa nāmaggahaṇadivase ‘‘asadisakumāro’’ti nāmaṃ akaṃsu. Athassa ādhāvitvā paridhāvitvā vicaraṇakāle añño puññavā satto deviyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhi, tassa sotthinā jātassa nāmaggahaṇadivase ‘‘brahmadattakumāro’’ti nāmaṃ akaṃsu. Tesu bodhisatto soḷasavassakāle takkasilaṃ gantvā disāpāmokkhassa ācariyassa santike tayo vede aṭṭhārasa ca sippāni uggaṇhitvā tesu issāsasippe asadiso hutvā bārāṇasiṃ paccāgami. Rājā kālaṃ karonto ‘‘asadisakumārassa rajjaṃ datvā brahmadattassa oparajjaṃ dethā’’ti vatvā kālamakāsi. Tasmiṃ kālakate bodhisatto attano rajje dīyamāne ‘‘na mayhaṃ rajjenattho’’ti paṭikkhipi, brahmadattaṃ rajje abhisiñciṃsu. Bodhisatto ‘‘mayhaṃ rajjena attho natthī’’ti kiñcipi na icchi, kaniṭṭhe rajjaṃ kārente pakatiyā vasanākāreneva vasi. Rājapādamūlikā ‘‘asadisakumāro rajjaṃ patthetī’’ti vatvā rañño santike bodhisattaṃ paribhindiṃsu. Sopi tesaṃ vacanaṃ gahetvā paribhinnacitto ‘‘bhātaraṃ me gaṇhathā’’ti manusse payojesi.

    അഥേകോ ബോധിസത്തസ്സ അത്ഥചരകോ തം കാരണം ബോധിസത്തസ്സ ആരോചേസി. ബോധിസത്തോ കനിട്ഠഭാതികസ്സ കുജ്ഝിത്വാ നഗരാ നിക്ഖമിത്വാ അഞ്ഞം രട്ഠം ഗന്ത്വാ ‘‘ഏകോ ധനുഗ്ഗഹോ ആഗന്ത്വാ രാജദ്വാരേ ഠിതോ’’തി രഞ്ഞോ ആരോചാപേസി. രാജാ ‘‘കിത്തകം ഭോഗം ഇച്ഛസീ’’തി പുച്ഛി . ‘‘ഏകസംവച്ഛരേന സതസഹസ്സ’’ന്തി. ‘‘സാധു ആഗച്ഛതൂ’’തി. അഥ നം ആഗന്ത്വാ സമീപേ ഠിതം പുച്ഛി – ‘‘ത്വം ധനഗ്ഗഹോസീ’’തി? ‘‘ആമ, ദേവാ’’തി. ‘‘സാധു മം ഉപട്ഠഹസ്സൂ’’തി. സോ തതോ പട്ഠായ രാജാനം ഉപട്ഠഹി. തസ്സ പരിബ്ബയം ദീയമാനം ദിസ്വാ ‘‘അതിബഹും ലഭതീ’’തി പോരാണകധനുഗ്ഗഹാ ഉജ്ഝായിംസു. അഥേകദിവസം രാജാ ഉയ്യാനം ഗന്ത്വാ മങ്ഗലസിലാപട്ടസമീപേ സാണിപാകാരം പരിക്ഖിപാപേത്വാ അമ്ബരുക്ഖമൂലേ മഹാസയനേ നിപന്നോ ഉദ്ധം ഓലോകേന്തോ രുക്ഖഗ്ഗേ ഏകം അമ്ബപിണ്ഡിം ദിസ്വാ ‘‘ഇമം ന സക്കാ അഭിരുഹിത്വാ ഗണ്ഹിതു’’ന്തി ധനുഗ്ഗഹേ പക്കോസാപേത്വാ ‘‘ഇമം അമ്ബപിണ്ഡിം സരേന ഛിന്ദിത്വാ പാതേതും സക്ഖിസ്സഥാ’’തി ആഹ. ന തം, ദേവ, അമ്ഹാകം ഗരു, ദേവേന പന നോ ബഹുവാരേ കമ്മം ദിട്ഠപുബ്ബം, അധുനാഗതോ ധനുഗ്ഗഹോ അമ്ഹേഹി ബഹുതരം ലഭതി, തം പാതാപേഥാതി.

    Atheko bodhisattassa atthacarako taṃ kāraṇaṃ bodhisattassa ārocesi. Bodhisatto kaniṭṭhabhātikassa kujjhitvā nagarā nikkhamitvā aññaṃ raṭṭhaṃ gantvā ‘‘eko dhanuggaho āgantvā rājadvāre ṭhito’’ti rañño ārocāpesi. Rājā ‘‘kittakaṃ bhogaṃ icchasī’’ti pucchi . ‘‘Ekasaṃvaccharena satasahassa’’nti. ‘‘Sādhu āgacchatū’’ti. Atha naṃ āgantvā samīpe ṭhitaṃ pucchi – ‘‘tvaṃ dhanaggahosī’’ti? ‘‘Āma, devā’’ti. ‘‘Sādhu maṃ upaṭṭhahassū’’ti. So tato paṭṭhāya rājānaṃ upaṭṭhahi. Tassa paribbayaṃ dīyamānaṃ disvā ‘‘atibahuṃ labhatī’’ti porāṇakadhanuggahā ujjhāyiṃsu. Athekadivasaṃ rājā uyyānaṃ gantvā maṅgalasilāpaṭṭasamīpe sāṇipākāraṃ parikkhipāpetvā ambarukkhamūle mahāsayane nipanno uddhaṃ olokento rukkhagge ekaṃ ambapiṇḍiṃ disvā ‘‘imaṃ na sakkā abhiruhitvā gaṇhitu’’nti dhanuggahe pakkosāpetvā ‘‘imaṃ ambapiṇḍiṃ sarena chinditvā pātetuṃ sakkhissathā’’ti āha. Na taṃ, deva, amhākaṃ garu, devena pana no bahuvāre kammaṃ diṭṭhapubbaṃ, adhunāgato dhanuggaho amhehi bahutaraṃ labhati, taṃ pātāpethāti.

    രാജാ ബോധിസത്തം പക്കോസാപേത്വാ ‘‘സക്ഖിസ്സസി, താത, ഏതം പാതേതു’’ന്തി പുച്ഛി. ‘‘ആമ, മഹാരാജ, ഏകം ഓകാസം ലഭമാനോ സക്ഖിസ്സാമീ’’തി. ‘‘കതരോകാസ’’ന്തി? ‘‘തുമ്ഹാകം സയനസ്സ അന്തോകാസ’’ന്തി. രാജാ സയനം ഹരാപേത്വാ ഓകാസം കാരേസി. ബോധിസത്തസ്സ ഹത്ഥേ ധനു നത്ഥി, നിവാസനന്തരേ ധനും സന്നയ്ഹിത്വാ വിചരതി, തസ്മാ ‘‘സാണിം ലദ്ധും വട്ടതീ’’തി ആഹ. രാജാ ‘‘സാധൂ’’തി സാണിം ആഹരാപേത്വാ പരിക്ഖിപാപേസി. ബോധിസത്തോ അന്തോസാണിം പവിസിത്വാ ഉപരിനിവത്ഥം സേതവത്ഥം ഹരിത്വാ ഏകം രത്തപടം നിവാസേത്വാ കച്ഛം ബന്ധിത്വാ ഏകം രത്തപടം ഉദരേ ബന്ധിത്വാ പസിബ്ബകതോ സന്ധിയുത്തം ഖഗ്ഗം നീഹരിത്വാ വാമപസ്സേ സന്നയ്ഹിത്വാ സുവണ്ണകഞ്ചുകം പടിമുഞ്ചിത്വാ ചാപനാളിം പിട്ഠിയം സന്നയ്ഹിത്വാ സന്ധിയുത്തമേണ്ഡകമഹാധനും ആദായ പവാളവണ്ണം ജിയം ആരോപേത്വാ ഉണ്ഹീസം സീസേ പടിമുഞ്ചിത്വാ തിഖിണഖുരപ്പം നഖേഹി പരിവത്തയമാനോ സാണിം ദ്വിധാ കത്വാ പഥവിം ഫാലേത്വാ അലങ്കതനാഗകുമാരോ വിയ നിക്ഖമിത്വാ സരഖിപനട്ഠാനം ഗന്ത്വാ ഖുരപ്പം സന്നയ്ഹിത്വാ രാജാനം ആഹ – ‘‘കിം, മഹാരാജ, ഏതം അമ്ബപിണ്ഡിം ഉദ്ധം ആരോഹനകണ്ഡേന പാതേമി, ഉദാഹു അധോ ഓരോഹനകണ്ഡേനാ’’തി . ‘‘താത, ബഹൂ മയാ ആരോഹനകണ്ഡേന പാതേന്താ ദിട്ഠപുബ്ബാ, ഓരോഹനകണ്ഡേന പന പാതേന്താ മയാ ന ദിട്ഠപുബ്ബാ, ഓരോഹനകണ്ഡേന പാതേഹീ’’തി. ‘‘മഹാരാജ, ഇദം കണ്ഡം ദൂരം ആരോഹിസ്സതി, യാവ ചാതുമഹാരാജികഭവനം, താവ ഗന്ത്വാ സയം ഓരോഹിസ്സതി, യാവസ്സ ഓരോഹനം, താവ തുമ്ഹേഹി അധിവാസേതും വട്ടതീ’’തി. രാജാ ‘‘സാധൂ’’തി സമ്പടിച്ഛി.

    Rājā bodhisattaṃ pakkosāpetvā ‘‘sakkhissasi, tāta, etaṃ pātetu’’nti pucchi. ‘‘Āma, mahārāja, ekaṃ okāsaṃ labhamāno sakkhissāmī’’ti. ‘‘Katarokāsa’’nti? ‘‘Tumhākaṃ sayanassa antokāsa’’nti. Rājā sayanaṃ harāpetvā okāsaṃ kāresi. Bodhisattassa hatthe dhanu natthi, nivāsanantare dhanuṃ sannayhitvā vicarati, tasmā ‘‘sāṇiṃ laddhuṃ vaṭṭatī’’ti āha. Rājā ‘‘sādhū’’ti sāṇiṃ āharāpetvā parikkhipāpesi. Bodhisatto antosāṇiṃ pavisitvā uparinivatthaṃ setavatthaṃ haritvā ekaṃ rattapaṭaṃ nivāsetvā kacchaṃ bandhitvā ekaṃ rattapaṭaṃ udare bandhitvā pasibbakato sandhiyuttaṃ khaggaṃ nīharitvā vāmapasse sannayhitvā suvaṇṇakañcukaṃ paṭimuñcitvā cāpanāḷiṃ piṭṭhiyaṃ sannayhitvā sandhiyuttameṇḍakamahādhanuṃ ādāya pavāḷavaṇṇaṃ jiyaṃ āropetvā uṇhīsaṃ sīse paṭimuñcitvā tikhiṇakhurappaṃ nakhehi parivattayamāno sāṇiṃ dvidhā katvā pathaviṃ phāletvā alaṅkatanāgakumāro viya nikkhamitvā sarakhipanaṭṭhānaṃ gantvā khurappaṃ sannayhitvā rājānaṃ āha – ‘‘kiṃ, mahārāja, etaṃ ambapiṇḍiṃ uddhaṃ ārohanakaṇḍena pātemi, udāhu adho orohanakaṇḍenā’’ti . ‘‘Tāta, bahū mayā ārohanakaṇḍena pātentā diṭṭhapubbā, orohanakaṇḍena pana pātentā mayā na diṭṭhapubbā, orohanakaṇḍena pātehī’’ti. ‘‘Mahārāja, idaṃ kaṇḍaṃ dūraṃ ārohissati, yāva cātumahārājikabhavanaṃ, tāva gantvā sayaṃ orohissati, yāvassa orohanaṃ, tāva tumhehi adhivāsetuṃ vaṭṭatī’’ti. Rājā ‘‘sādhū’’ti sampaṭicchi.

    അഥ നം പുന ആഹ – ‘‘മഹാരാജ, ഇദം കണ്ഡം പന ആരോഹമാനം അമ്ബപിണ്ഡിവണ്ടം യാവമജ്ഝം കന്തമാനം ആരോഹിസ്സതി, ഓരോഹമാനം കേസഗ്ഗമത്തമ്പി ഇതോ വാ ഏത്തോ വാ അഗന്ത്വാ ഉജുഞ്ഞേവ പതിത്വാ അമ്ബപിണ്ഡിം ഗഹേത്വാ ഓതരിസ്സതി, പസ്സ, മഹാരാജാ’’തി വേഗം ജനേത്വാ കണ്ഡം ഖിപി. തം കണ്ഡം അമ്ബപിണ്ഡിവണ്ടം യാവമജ്ഝം കന്തമാനം അഭിരുഹി. ബോധിസത്തോ ‘‘ഇദാനി തം കണ്ഡം യാവ ചാതുമഹാരാജികഭവനം ഗതം ഭവിസ്സതീ’’തി ഞത്വാ പഠമം ഖിത്തകണ്ഡതോ അധികതരം വേഗം ജനേത്വാ അഞ്ഞം കണ്ഡം ഖിപി, തം ഗന്ത്വാ പുരിമകണ്ഡപുങ്ഖേ പഹരിത്വാ നിവത്തിത്വാ സയം താവതിംസഭവനം അഭിരുഹി. തത്ഥ നം ദേവതാ അഗ്ഗഹേസും, നിവത്തനകണ്ഡസ്സ വാതഛിന്നസദ്ദോ അസനിസദ്ദോ വിയ അഹോസി. മഹാജനേന ‘‘കിം ഏസോ സദ്ദോ’’തി വുത്തേ ബോധിസത്തോ ‘‘നിവത്തനകണ്ഡസ്സ സദ്ദോ’’തി വത്വാ അത്തനോ അത്തനോ സരീരേ കണ്ഡസ്സ പതനഭാവം ഞത്വാ ഭീതതസിതം മഹാജനം ‘‘മാ ഭായിത്ഥാ’’തി സമസ്സാസേത്വാ ‘‘കണ്ഡസ്സ ഭൂമിയം പതിതും ന ദസ്സാമീ’’തി ആഹ. കണ്ഡം ഓതരമാനം കേസഗ്ഗമത്തമ്പി ഇതോ വാ ഏത്തോ വാ അഗന്ത്വാ ഉജുഞ്ഞേവ പതിത്വാ അമ്ബപിണ്ഡിം ഛിന്ദി. ബോധിസത്തോ അമ്ബപിണ്ഡിയാ ച കണ്ഡസ്സ ച ഭൂമിയം പതിതും അദത്വാ ആകാസേയേവ സമ്പടിച്ഛന്തോ ഏകേന ഹത്ഥേന അമ്ബപിണ്ഡിം, ഏകേന ഹത്ഥേന കണ്ഡം അഗ്ഗഹേസി. മഹാജനോ തം അച്ഛരിയം ദിസ്വാ ‘‘ന നോ ഏവരൂപം ദിട്ഠപുബ്ബ’’ന്തി മഹാപുരിസം പസംസതി ഉന്നദതി അപ്ഫോടേതി അങ്ഗുലിയോ വിധൂനതി, ചേലുക്ഖേപസഹസ്സാനി പവത്തേതി. രാജപരിസായ തുട്ഠപഹട്ഠായ ബോധിസത്തസ്സ ദിന്നധനം കോടിമത്തം അഹോസി. രാജാപിസ്സ ധനവസ്സം വസ്സേന്തോ വിയ ബഹും ധനം മഹന്തഞ്ച യസം അദാസി.

    Atha naṃ puna āha – ‘‘mahārāja, idaṃ kaṇḍaṃ pana ārohamānaṃ ambapiṇḍivaṇṭaṃ yāvamajjhaṃ kantamānaṃ ārohissati, orohamānaṃ kesaggamattampi ito vā etto vā agantvā ujuññeva patitvā ambapiṇḍiṃ gahetvā otarissati, passa, mahārājā’’ti vegaṃ janetvā kaṇḍaṃ khipi. Taṃ kaṇḍaṃ ambapiṇḍivaṇṭaṃ yāvamajjhaṃ kantamānaṃ abhiruhi. Bodhisatto ‘‘idāni taṃ kaṇḍaṃ yāva cātumahārājikabhavanaṃ gataṃ bhavissatī’’ti ñatvā paṭhamaṃ khittakaṇḍato adhikataraṃ vegaṃ janetvā aññaṃ kaṇḍaṃ khipi, taṃ gantvā purimakaṇḍapuṅkhe paharitvā nivattitvā sayaṃ tāvatiṃsabhavanaṃ abhiruhi. Tattha naṃ devatā aggahesuṃ, nivattanakaṇḍassa vātachinnasaddo asanisaddo viya ahosi. Mahājanena ‘‘kiṃ eso saddo’’ti vutte bodhisatto ‘‘nivattanakaṇḍassa saddo’’ti vatvā attano attano sarīre kaṇḍassa patanabhāvaṃ ñatvā bhītatasitaṃ mahājanaṃ ‘‘mā bhāyitthā’’ti samassāsetvā ‘‘kaṇḍassa bhūmiyaṃ patituṃ na dassāmī’’ti āha. Kaṇḍaṃ otaramānaṃ kesaggamattampi ito vā etto vā agantvā ujuññeva patitvā ambapiṇḍiṃ chindi. Bodhisatto ambapiṇḍiyā ca kaṇḍassa ca bhūmiyaṃ patituṃ adatvā ākāseyeva sampaṭicchanto ekena hatthena ambapiṇḍiṃ, ekena hatthena kaṇḍaṃ aggahesi. Mahājano taṃ acchariyaṃ disvā ‘‘na no evarūpaṃ diṭṭhapubba’’nti mahāpurisaṃ pasaṃsati unnadati apphoṭeti aṅguliyo vidhūnati, celukkhepasahassāni pavatteti. Rājaparisāya tuṭṭhapahaṭṭhāya bodhisattassa dinnadhanaṃ koṭimattaṃ ahosi. Rājāpissa dhanavassaṃ vassento viya bahuṃ dhanaṃ mahantañca yasaṃ adāsi.

    ഏവം ബോധിസത്തേ തേന രഞ്ഞാ സക്കതേ ഗരുകതേ തത്ഥ വസന്തേ ‘‘അസദിസകുമാരോ കിര ബാരാണസിയം നത്ഥീ’’തി സത്ത രാജാനോ ആഗന്ത്വാ ബാരാണസിനഗരം പരിവാരേത്വാ ‘‘രജ്ജം വാ ദേതു യുദ്ധം വാ’’തി രഞ്ഞോ പണ്ണം പേസേസും. രാജാ മരണഭയഭീതോ ‘‘കുഹിം മേ ഭാതാ വസതീ’’തി പുച്ഛിത്വാ ‘‘ഏകം സാമന്തരാജാനം ഉപട്ഠഹതീ’’തി സുത്വാ ‘‘മമ ഭാതികേ അനാഗച്ഛന്തേ മയ്ഹം ജീവിതം നത്ഥി, ഗച്ഛഥ തസ്സ മമ വചനേന പാദേ വന്ദിത്വാ ഖമാപേത്വാ ഗണ്ഹിത്വാ ആഗച്ഛഥാ’’തി ദൂതേ പാഹേസി. തേ ഗന്ത്വാ ബോധിസത്തസ്സ തം പവത്തിം ആരോചേസും. ബോധിസത്തോ തം രാജാനം ആപുച്ഛിത്വാ ബാരാണസിം പച്ചാഗന്ത്വാ രാജാനം ‘‘മാ ഭായീ’’തി സമസ്സാസേത്വാ കണ്ഡേ അക്ഖരാനി ഛിന്ദിത്വാ ‘‘അഹം അസദിസകുമാരോ ആഗതോ, അഞ്ഞം ഏകകണ്ഡം ഖിപന്തോ സബ്ബേസം വോ ജീവിതം ഹരിസ്സാമി, ജീവിതേന അത്ഥികാ പലായന്തൂ’’തി അട്ടാലകേ ഠത്വാ സത്തന്നം രാജൂനം ഭുഞ്ജന്താനം കഞ്ചനപാതിമകുലേയേവ കണ്ഡം പാതേസി. തേ അക്ഖരാനി ദിസ്വാ മരണഭയഭീതാ സബ്ബേവ പലായിംസു. ഏവം മഹാസത്തോ ഖുദ്ദകമക്ഖികായ പിവനമത്തമ്പി ലോഹിതം അനുപ്പാദേത്വാ സത്ത രാജാനോ പലാപേത്വാ കനിട്ഠഭാതരം അപലോകേത്വാ കാമേ പഹായ ഇസിപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിത്വാ അഭിഞ്ഞാ ച സമാപത്തിയോ ച നിബ്ബത്തേത്വാ ജീവിതപരിയോസാനേ ബ്രഹ്മലോകൂപഗോ അഹോസി.

    Evaṃ bodhisatte tena raññā sakkate garukate tattha vasante ‘‘asadisakumāro kira bārāṇasiyaṃ natthī’’ti satta rājāno āgantvā bārāṇasinagaraṃ parivāretvā ‘‘rajjaṃ vā detu yuddhaṃ vā’’ti rañño paṇṇaṃ pesesuṃ. Rājā maraṇabhayabhīto ‘‘kuhiṃ me bhātā vasatī’’ti pucchitvā ‘‘ekaṃ sāmantarājānaṃ upaṭṭhahatī’’ti sutvā ‘‘mama bhātike anāgacchante mayhaṃ jīvitaṃ natthi, gacchatha tassa mama vacanena pāde vanditvā khamāpetvā gaṇhitvā āgacchathā’’ti dūte pāhesi. Te gantvā bodhisattassa taṃ pavattiṃ ārocesuṃ. Bodhisatto taṃ rājānaṃ āpucchitvā bārāṇasiṃ paccāgantvā rājānaṃ ‘‘mā bhāyī’’ti samassāsetvā kaṇḍe akkharāni chinditvā ‘‘ahaṃ asadisakumāro āgato, aññaṃ ekakaṇḍaṃ khipanto sabbesaṃ vo jīvitaṃ harissāmi, jīvitena atthikā palāyantū’’ti aṭṭālake ṭhatvā sattannaṃ rājūnaṃ bhuñjantānaṃ kañcanapātimakuleyeva kaṇḍaṃ pātesi. Te akkharāni disvā maraṇabhayabhītā sabbeva palāyiṃsu. Evaṃ mahāsatto khuddakamakkhikāya pivanamattampi lohitaṃ anuppādetvā satta rājāno palāpetvā kaniṭṭhabhātaraṃ apaloketvā kāme pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā jīvitapariyosāne brahmalokūpago ahosi.

    സത്ഥാ ‘‘ഏവം, ഭിക്ഖവേ, അസദിസകുമാരോ സത്ത രാജാനോ പലാപേത്വാ വിജിതസങ്ഗാമോ ഇസിപബ്ബജ്ജം പബ്ബജിതോ’’തി അഭിസമ്ബുദ്ധോ ഹുത്വാ ഇമാ ഗാഥാ അവോച –

    Satthā ‘‘evaṃ, bhikkhave, asadisakumāro satta rājāno palāpetvā vijitasaṅgāmo isipabbajjaṃ pabbajito’’ti abhisambuddho hutvā imā gāthā avoca –

    ൬൧.

    61.

    ‘‘ധനുഗ്ഗഹോ അസദിസോ, രാജപുത്തോ മഹബ്ബലോ;

    ‘‘Dhanuggaho asadiso, rājaputto mahabbalo;

    ദൂരേപാതീ അക്ഖണവേധീ, മഹാകായപ്പദാലനോ.

    Dūrepātī akkhaṇavedhī, mahākāyappadālano.

    ൬൨.

    62.

    ‘‘സബ്ബാമിത്തേ രണം കത്വാ, ന ച കഞ്ചി വിഹേഠയി;

    ‘‘Sabbāmitte raṇaṃ katvā, na ca kañci viheṭhayi;

    ഭാതരം സോത്ഥിം കത്വാന, സംയമം അജ്ഝുപാഗമീ’’തി.

    Bhātaraṃ sotthiṃ katvāna, saṃyamaṃ ajjhupāgamī’’ti.

    തത്ഥ അസദിസോതി ന കേവലം നാമേനേവ, ബലവീരിയപഞ്ഞാഹിപി അസദിസോവ. മഹബ്ബലോതി കായബലേനപി പഞ്ഞാബലേനപി മഹബ്ബലോ. ദൂരേപാതീതി യാവ ചാതുമഹാരാജികഭവനാ താവതിംസഭവനാ ച കണ്ഡം പേസേതും സമത്ഥതായ ദൂരേപാതീ. അക്ഖണവേധീതി അവിരാധിതവേധീ. അഥ വാ അക്ഖണാ വുച്ചതി വിജ്ജു, യാവ ഏകാ വിജ്ജു നിച്ഛരതി, താവ തേനോഭാസേന സത്തട്ഠ വാരേ കണ്ഡാനി ഗഹേത്വാ വിജ്ഝതീതി അക്ഖണവേധീ. മഹാകായപ്പദാലനോതി മഹന്തേ കായേ പദാലേതി. ചമ്മകായോ, ദാരുകായോ, ലോഹകായോ, അയോകായോ, വാലികകായോ, ഉദകകായോ, ഫലകകായോതി ഇമേ സത്ത മഹാകായാ നാമ. തത്ഥ അഞ്ഞോ ചമ്മകായപദാലനോ മഹിംസചമ്മം വിനിവിജ്ഝതി, സോ പന സതമ്പി മഹിംസചമ്മാനം വിനിവിജ്ഝതിയേവ. അഞ്ഞോ അട്ഠങ്ഗുലബഹലം ഉദുമ്ബരപദരം, ചതുരങ്ഗുലബഹലം അസനപദരം വിനിവിജ്ഝതി, സോ പന ഫലകസതമ്പി ഏകതോ ബദ്ധം വിനിവിജ്ഝതി, തഥാ ദ്വങ്ഗുലബഹലം തമ്ബലോഹപട്ടം, അങ്ഗുലബഹലം അയപട്ടം. വാലികസകടസ്സ ബദരസകടസ്സ പലാലസകടസ്സ വാ പച്ഛാഭാഗേന കണ്ഡം പവേസേത്വാ പുരേഭാഗേന അതിപാതേതി, പകതിയാ ഉദകേ ചതുഉസഭട്ഠാനം കണ്ഡം പേസേതി, ഥലേ അട്ഠഉസഭന്തി ഏവം ഇമേസം സത്തന്നം മഹാകായാനം പദാലനതോ മഹാകായപ്പദാലനോ. സബ്ബാമിത്തേതി സബ്ബേ അമിത്തേ. രണം കത്വാതി യുദ്ധം കത്വാ പലാപേസീതി അത്ഥോ. ന ച കഞ്ചി വിഹേഠയീതി ഏകമ്പി ന വിഹേഠേസി. അവിഹേഠയന്തോയേവ പന തേഹി സദ്ധിം കണ്ഡപേസനേനേവ രണം കത്വാ. സംയമം അജ്ഝുപാഗമീതി സീലസംയമം പബ്ബജ്ജം ഉപഗതോ.

    Tattha asadisoti na kevalaṃ nāmeneva, balavīriyapaññāhipi asadisova. Mahabbaloti kāyabalenapi paññābalenapi mahabbalo. Dūrepātīti yāva cātumahārājikabhavanā tāvatiṃsabhavanā ca kaṇḍaṃ pesetuṃ samatthatāya dūrepātī. Akkhaṇavedhīti avirādhitavedhī. Atha vā akkhaṇā vuccati vijju, yāva ekā vijju niccharati, tāva tenobhāsena sattaṭṭha vāre kaṇḍāni gahetvā vijjhatīti akkhaṇavedhī. Mahākāyappadālanoti mahante kāye padāleti. Cammakāyo, dārukāyo, lohakāyo, ayokāyo, vālikakāyo, udakakāyo, phalakakāyoti ime satta mahākāyā nāma. Tattha añño cammakāyapadālano mahiṃsacammaṃ vinivijjhati, so pana satampi mahiṃsacammānaṃ vinivijjhatiyeva. Añño aṭṭhaṅgulabahalaṃ udumbarapadaraṃ, caturaṅgulabahalaṃ asanapadaraṃ vinivijjhati, so pana phalakasatampi ekato baddhaṃ vinivijjhati, tathā dvaṅgulabahalaṃ tambalohapaṭṭaṃ, aṅgulabahalaṃ ayapaṭṭaṃ. Vālikasakaṭassa badarasakaṭassa palālasakaṭassa vā pacchābhāgena kaṇḍaṃ pavesetvā purebhāgena atipāteti, pakatiyā udake catuusabhaṭṭhānaṃ kaṇḍaṃ peseti, thale aṭṭhausabhanti evaṃ imesaṃ sattannaṃ mahākāyānaṃ padālanato mahākāyappadālano. Sabbāmitteti sabbe amitte. Raṇaṃ katvāti yuddhaṃ katvā palāpesīti attho. Na ca kañci viheṭhayīti ekampi na viheṭhesi. Aviheṭhayantoyeva pana tehi saddhiṃ kaṇḍapesaneneva raṇaṃ katvā. Saṃyamaṃ ajjhupāgamīti sīlasaṃyamaṃ pabbajjaṃ upagato.

    ഏവം സത്ഥാ ഇമം ധമ്മദേസനം ആഹരിത്വാ ജാതകം സമോധാനേസി – ‘‘തദാ കനിട്ഠഭാതാ ആനന്ദോ അഹോസി, അസദിസകുമാരോ പന അഹമേവ അഹോസി’’ന്തി.

    Evaṃ satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā kaniṭṭhabhātā ānando ahosi, asadisakumāro pana ahameva ahosi’’nti.

    അസദിസജാതകവണ്ണനാ പഠമാ.

    Asadisajātakavaṇṇanā paṭhamā.







    Related texts:



    തിപിടക (മൂല) • Tipiṭaka (Mūla) / സുത്തപിടക • Suttapiṭaka / ഖുദ്ദകനികായ • Khuddakanikāya / ജാതകപാളി • Jātakapāḷi / ൧൮൧. അസദിസജാതകം • 181. Asadisajātakaṃ


    © 1991-2023 The Titi Tudorancea Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
    Contact