Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਦੀਘਨਿਕਾਯ • Dīghanikāya |
੩. ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਂ
3. Cakkavattisuttaṃ
ਅਤ੍ਤਦੀਪਸਰਣਤਾ
Attadīpasaraṇatā
੮੦. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗવਾ ਮਗਧੇਸੁ વਿਹਰਤਿ ਮਾਤੁਲਾਯਂ। ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗવਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖવੋ’’ਤਿ। ‘‘ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗવਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ। ਭਗવਾ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਅਤ੍ਤਦੀਪਾ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, વਿਹਰਥ ਅਤ੍ਤਸਰਣਾ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣਾ, ਧਮ੍ਮਦੀਪਾ ਧਮ੍ਮਸਰਣਾ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣਾ। ਕਥਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਦੀਪੋ વਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ, ਧਮ੍ਮਦੀਪੋ ਧਮ੍ਮਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ વਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ વਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ। વੇਦਨਾਸੁ વੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ॰… ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ॰… ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ વਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ વਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ। ਏવਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਦੀਪੋ વਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ, ਧਮ੍ਮਦੀਪੋ ਧਮ੍ਮਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ।
80. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati mātulāyaṃ. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhaddante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘attadīpā, bhikkhave, viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā. Kathañca pana, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Vedanāsu vedanānupassī…pe… citte cittānupassī…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.
‘‘ਗੋਚਰੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਚਰਥ ਸਕੇ ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ વਿਸਯੇ। ਗੋਚਰੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਚਰਤਂ ਸਕੇ ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ વਿਸਯੇ ਨ ਲਚ੍ਛਤਿ ਮਾਰੋ ਓਤਾਰਂ, ਨ ਲਚ੍ਛਤਿ ਮਾਰੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ 1। ਕੁਸਲਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਏવਮਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪવਡ੍ਢਤਿ।
‘‘Gocare, bhikkhave, caratha sake pettike visaye. Gocare, bhikkhave, carataṃ sake pettike visaye na lacchati māro otāraṃ, na lacchati māro ārammaṇaṃ 2. Kusalānaṃ, bhikkhave, dhammānaṃ samādānahetu evamidaṃ puññaṃ pavaḍḍhati.
ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਰਾਜਾ
Daḷhanemicakkavattirājā
੮੧. ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ 3 ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ વਿਜਿਤਾવੀ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾવਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ। ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚਕ੍ਕਰਤਨਂਉ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਮੇવ ਸਤ੍ਤਮਂ। ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਸੂਰਾ વੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਪਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਾ। ਸੋ ਇਮਂ ਪਥવਿਂ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ 4 ਅਭਿવਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾવਸਿ।
81. ‘‘Bhūtapubbaṃ , bhikkhave, rājā daḷhanemi nāma ahosi cakkavattī 5 dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato. Tassimāni satta ratanāni ahesuṃ seyyathidaṃ – cakkaratanaṃu hatthiratanaṃ assaratanaṃ maṇiratanaṃ itthiratanaṃ gahapatiratanaṃ pariṇāyakaratanameva sattamaṃ. Parosahassaṃ kho panassa puttā ahesuṃ sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā. So imaṃ pathaviṃ sāgarapariyantaṃ adaṇḍena asatthena dhammena 6 abhivijiya ajjhāvasi.
੮੨. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪੁਰਿਸਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਯਦਾ ਤ੍વਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਸਿ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ, ਅਥ ਮੇ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸੀ’ਤਿ। ‘ਏવਂ, ਦੇવਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ। ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ, ਦਿਸ੍વਾਨ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਰਾਜਾਨਂ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਦੇવ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਤੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤ’ਨ੍ਤਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਆਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍વਾ 7 ਏਤਦવੋਚ – ‘ਦਿਬ੍ਬਂ ਕਿਰ ਮੇ, ਤਾਤ ਕੁਮਾਰ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ। ਸੁਤਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇਤਂ – ਯਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਤਿ ਠਾਨਾ ਚવਤਿ, ਨ ਦਾਨਿ ਤੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਚਿਰਂ ਜੀવਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ। ਭੁਤ੍ਤਾ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਮਾਨੁਸਕਾ ਕਾਮਾ, ਸਮਯੋ ਦਾਨਿ ਮੇ ਦਿਬ੍ਬੇ ਕਾਮੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤੁਂ। ਏਹਿ ਤ੍વਂ, ਤਾਤ ਕੁਮਾਰ, ਇਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਥવਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜ। ਅਹਂ ਪਨ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍વਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ વਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍વਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ।
82. ‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā daḷhanemi bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘yadā tvaṃ, ambho purisa, passeyyāsi dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ, atha me āroceyyāsī’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño daḷhanemissa paccassosi. Addasā kho, bhikkhave, so puriso bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ, disvāna yena rājā daḷhanemi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ daḷhanemiṃ etadavoca – ‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṃ te cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cuta’nti. Atha kho, bhikkhave, rājā daḷhanemi jeṭṭhaputtaṃ kumāraṃ āmantāpetvā 8 etadavoca – ‘dibbaṃ kira me, tāta kumāra, cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ. Sutaṃ kho pana metaṃ – yassa rañño cakkavattissa dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkati ṭhānā cavati, na dāni tena raññā ciraṃ jīvitabbaṃ hotīti. Bhuttā kho pana me mānusakā kāmā, samayo dāni me dibbe kāme pariyesituṃ. Ehi tvaṃ, tāta kumāra, imaṃ samuddapariyantaṃ pathaviṃ paṭipajja. Ahaṃ pana kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmī’ti.
੮੩. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਸਾਧੁਕਂ ਰਜ੍ਜੇ ਸਮਨੁਸਾਸਿਤ੍વਾ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍વਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ વਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍વਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿ। ਸਤ੍ਤਾਹਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਿਸਿਮ੍ਹਿ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ।
83. ‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā daḷhanemi jeṭṭhaputtaṃ kumāraṃ sādhukaṃ rajje samanusāsitvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbaji. Sattāhapabbajite kho pana, bhikkhave, rājisimhi dibbaṃ cakkaratanaṃ antaradhāyi.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ 9 ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਰਾਜਾਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਦੇવ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਦਿਬ੍ਬੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂવੇਦੇਸਿ। ਸੋ ਯੇਨ ਰਾਜਿਸਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਰਾਜਿਸਿਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਦੇવ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ। ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਿਸਿ ਰਾਜਾਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਮਾ ਖੋ ਤ੍વਂ, ਤਾਤ, ਦਿਬ੍ਬੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂવੇਦੇਸਿ, ਨ ਹਿ ਤੇ, ਤਾਤ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪੇਤ੍ਤਿਕਂ ਦਾਯਜ੍ਜਂ। ਇਙ੍ਘ ਤ੍વਂ, ਤਾਤ, ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤੇ વਤ੍ਤਾਹਿ। ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ વਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਤੇ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤੇ વਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਸੀਸਂਨ੍ਹਾਤਸ੍ਸ 10 ਉਪੋਸਥਿਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦવਰਗਤਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਾਤੁਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਸਹਸ੍ਸਾਰਂ ਸਨੇਮਿਕਂ ਸਨਾਭਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰ’ਨ੍ਤਿ।
‘‘Atha kho, bhikkhave, aññataro puriso yena rājā khattiyo muddhābhisitto 11 tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ khattiyaṃ muddhābhisittaṃ etadavoca – ‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṃ cakkaratanaṃ antarahita’nti. Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto dibbe cakkaratane antarahite anattamano ahosi, anattamanatañca paṭisaṃvedesi. So yena rājisi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājisiṃ etadavoca – ‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṃ cakkaratanaṃ antarahita’nti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājisi rājānaṃ khattiyaṃ muddhābhisittaṃ etadavoca – ‘mā kho tvaṃ, tāta, dibbe cakkaratane antarahite anattamano ahosi, mā anattamanatañca paṭisaṃvedesi, na hi te, tāta, dibbaṃ cakkaratanaṃ pettikaṃ dāyajjaṃ. Iṅgha tvaṃ, tāta, ariye cakkavattivatte vattāhi. Ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati, yaṃ te ariye cakkavattivatte vattamānassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa 12 uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pātubhavissati sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūra’nti.
ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਅਰਿਯવਤ੍ਤਂ
Cakkavattiariyavattaṃ
੮੪. ‘‘‘ਕਤਮਂ ਪਨ ਤਂ, ਦੇવ, ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ? ‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍વਂ, ਤਾਤ, ਧਮ੍ਮਂਯੇવ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ 13 ਧਮ੍ਮਂ ਮਾਨੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋ ਧਮ੍ਮਦ੍ਧਜੋ ਧਮ੍ਮਕੇਤੁ ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਰਕ੍ਖਾવਰਣਗੁਤ੍ਤਿਂ ਸਂવਿਦਹਸ੍ਸੁ ਅਨ੍ਤੋਜਨਸ੍ਮਿਂ ਬਲਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਖਤ੍ਤਿਯੇਸੁ ਅਨੁਯਨ੍ਤੇਸੁ 14 ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇਸੁ ਨੇਗਮਜਾਨਪਦੇਸੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਮਿਗਪਕ੍ਖੀਸੁ। ਮਾ ਚ ਤੇ, ਤਾਤ, વਿਜਿਤੇ ਅਧਮ੍ਮਕਾਰੋ ਪવਤ੍ਤਿਤ੍ਥ। ਯੇ ਚ ਤੇ, ਤਾਤ, વਿਜਿਤੇ ਅਧਨਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦੇਯ੍ਯਾਸਿ 15। ਯੇ ਚ ਤੇ, ਤਾਤ, વਿਜਿਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਦਪ੍ਪਮਾਦਾ ਪਟਿવਿਰਤਾ ਖਨ੍ਤਿਸੋਰਚ੍ਚੇ ਨਿવਿਟ੍ਠਾ ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਂ ਦਮੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸਿ – ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਸਲਂ, ਕਿਂ ਅਕੁਸਲਂ, ਕਿਂ ਸਾવਜ੍ਜਂ, ਕਿਂ ਅਨવਜ੍ਜਂ, ਕਿਂ ਸੇવਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਂ ਨ ਸੇવਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਂ ਮੇ ਕਰੀਯਮਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਅਸ੍ਸ, ਕਿਂ વਾ ਪਨ ਮੇ ਕਰੀਯਮਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍વਾ ਯਂ ਅਕੁਸਲਂ ਤਂ ਅਭਿਨਿવਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਯਂ ਕੁਸਲਂ ਤਂ ਸਮਾਦਾਯ વਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਸਿ। ਇਦਂ ਖੋ, ਤਾਤ, ਤਂ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ।
84. ‘‘‘Katamaṃ pana taṃ, deva, ariyaṃ cakkavattivatta’nti ? ‘Tena hi tvaṃ, tāta, dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto 16 dhammaṃ mānento dhammaṃ pūjento dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahassu antojanasmiṃ balakāyasmiṃ khattiyesu anuyantesu 17 brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu. Mā ca te, tāta, vijite adhammakāro pavattittha. Ye ca te, tāta, vijite adhanā assu, tesañca dhanamanuppadeyyāsi 18. Ye ca te, tāta, vijite samaṇabrāhmaṇā madappamādā paṭiviratā khantisoracce niviṭṭhā ekamattānaṃ damenti, ekamattānaṃ samenti, ekamattānaṃ parinibbāpenti, te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripuccheyyāsi pariggaṇheyyāsi – ‘‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ, kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ, kiṃ sevitabbaṃ, kiṃ na sevitabbaṃ, kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya assa, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya assā’’ti? Tesaṃ sutvā yaṃ akusalaṃ taṃ abhinivajjeyyāsi, yaṃ kusalaṃ taṃ samādāya vatteyyāsi. Idaṃ kho, tāta, taṃ ariyaṃ cakkavattivatta’nti.
ਚਕ੍ਕਰਤਨਪਾਤੁਭਾવੋ
Cakkaratanapātubhāvo
੮੫. ‘‘‘ਏવਂ, ਦੇવਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਰਾਜਿਸਿਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍વਾ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤੇ 19 વਤ੍ਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤੇ વਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਸੀਸਂਨ੍ਹਾਤਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਿਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦવਰਗਤਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਸਹਸ੍ਸਾਰਂ ਸਨੇਮਿਕਂ ਸਨਾਭਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਂ। ਦਿਸ੍વਾਨ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸੁਤਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇਤਂ – ਯਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਸੀਸਂਨ੍ਹਾਤਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਿਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦવਰਗਤਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਾਤੁਭવਤਿ ਸਹਸ੍ਸਾਰਂ ਸਨੇਮਿਕਂ ਸਨਾਭਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਂ , ਸੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ’ਤਿ। ਅਸ੍ਸਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀਤਿ।
85. ‘‘‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto rājisissa paṭissutvā ariye cakkavattivatte 20 vatti. Tassa ariye cakkavattivatte vattamānassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pāturahosi sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūraṃ. Disvāna rañño khattiyassa muddhābhisittassa etadahosi – ‘sutaṃ kho pana metaṃ – yassa rañño khattiyassa muddhābhisittassa tadahuposathe pannarase sīsaṃnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṃ cakkaratanaṃ pātubhavati sahassāraṃ sanemikaṃ sanābhikaṃ sabbākāraparipūraṃ , so hoti rājā cakkavattī’ti. Assaṃ nu kho ahaṃ rājā cakkavattīti.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍વਾ વਾਮੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਭਿਙ੍ਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਬ੍ਭੁਕ੍ਕਿਰਿ – ‘ਪવਤ੍ਤਤੁ ਭવਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ, ਅਭਿવਿਜਿਨਾਤੁ ਭવਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨ’ਨ੍ਤਿ।
‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ utarāsaṅgaṃ karitvā vāmena hatthena bhiṅkāraṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena cakkaratanaṃ abbhukkiri – ‘pavattatu bhavaṃ cakkaratanaṃ, abhivijinātu bhavaṃ cakkaratana’nti.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਂ ਦਿਸਂ ਪવਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍વਦੇવ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ। ਯਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪਦੇਸੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ વਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ। ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਏવਮਾਹਂਸੁ – ‘ਏਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸ੍વਾਗਤਂ ਤੇ 21 ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਸਾਸ, ਮਹਾਰਾਜਾ’ਤਿ। ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਏવਮਾਹ – ‘ਪਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਮੁਸਾ ਨ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਮਜ੍ਜਂ ਨ ਪਾਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਥਾ’ਤਿ। ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ 22 ਅਹੇਸੁਂ।
‘‘Atha kho taṃ, bhikkhave, cakkaratanaṃ puratthimaṃ disaṃ pavatti, anvadeva rājā cakkavattī saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṃ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā cakkavattī vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho pana, bhikkhave, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ cakkavattiṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho, mahārāja, svāgataṃ te 23 mahārāja, sakaṃ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti. Rājā cakkavattī evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ nādātabbaṃ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti. Ye kho pana, bhikkhave, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rañño cakkavattissa anuyantā 24 ahesuṃ.
੮੬. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍વਾ 25 ਪਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਿਤ੍વਾ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਦਿਸਂ ਪવਤ੍ਤਿ…ਪੇ॰… ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍વਾ ਪਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਿਤ੍વਾ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਦਿਸਂ ਪવਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍વਦੇવ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ। ਯਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪਦੇਸੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ વਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ। ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਏવਮਾਹਂਸੁ – ‘ਏਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸ੍વਾਗਤਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਸਾਸ, ਮਹਾਰਾਜਾ’ਤਿ। ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਏવਮਾਹ – ‘ਪਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਮੁਸਾ ਨ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਮਜ੍ਜਂ ਨ ਪਾਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਥਾ’ਤਿ। ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
86. ‘‘Atha kho taṃ, bhikkhave, cakkaratanaṃ puratthimaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā 26 paccuttaritvā dakkhiṇaṃ disaṃ pavatti…pe… dakkhiṇaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā pacchimaṃ disaṃ pavatti, anvadeva rājā cakkavattī saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṃ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā cakkavattī vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho pana, bhikkhave, pacchimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ cakkavattiṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho, mahārāja, svāgataṃ te, mahārāja, sakaṃ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti. Rājā cakkavattī evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ nādātabbaṃ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti. Ye kho pana, bhikkhave, pacchimāya disāya paṭirājāno, te rañño cakkavattissa anuyantā ahesuṃ.
੮੭. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍વਾ ਪਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਿਤ੍વਾ ਉਤ੍ਤਰਂ ਦਿਸਂ ਪવਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍વਦੇવ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ। ਯਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪਦੇਸੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ વਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ। ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਏવਮਾਹਂਸੁ – ‘ਏਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸ੍વਾਗਤਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ , ਸਕਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਸਾਸ, ਮਹਾਰਾਜਾ’ਤਿ। ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਏવਮਾਹ – ‘ਪਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਮੁਸਾ ਨ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਮਜ੍ਜਂ ਨ ਪਾਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਥਾ’ਤਿ। ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
87. ‘‘Atha kho taṃ, bhikkhave, cakkaratanaṃ pacchimaṃ samuddaṃ ajjhogāhetvā paccuttaritvā uttaraṃ disaṃ pavatti, anvadeva rājā cakkavattī saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Yasmiṃ kho pana, bhikkhave, padese cakkaratanaṃ patiṭṭhāsi, tattha rājā cakkavattī vāsaṃ upagacchi saddhiṃ caturaṅginiyā senāya. Ye kho pana, bhikkhave, uttarāya disāya paṭirājāno, te rājānaṃ cakkavattiṃ upasaṅkamitvā evamāhaṃsu – ‘ehi kho, mahārāja, svāgataṃ te, mahārāja , sakaṃ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti. Rājā cakkavattī evamāha – ‘pāṇo na hantabbo, adinnaṃ nādātabbaṃ, kāmesumicchā na caritabbā, musā na bhāsitabbā, majjaṃ na pātabbaṃ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti. Ye kho pana, bhikkhave, uttarāya disāya paṭirājāno, te rañño cakkavattissa anuyantā ahesuṃ.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਥવਿਂ ਅਭਿવਿਜਿਨਿਤ੍વਾ ਤਮੇવ ਰਾਜਧਾਨਿਂ ਪਚ੍ਚਾਗਨ੍ਤ੍વਾ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਦ੍વਾਰੇ ਅਤ੍ਥਕਰਣਪਮੁਖੇ 27 ਅਕ੍ਖਾਹਤਂ ਮਞ੍ਞੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਉਪਸੋਭਯਮਾਨਂ।
‘‘Atha kho taṃ, bhikkhave, cakkaratanaṃ samuddapariyantaṃ pathaviṃ abhivijinitvā tameva rājadhāniṃ paccāgantvā rañño cakkavattissa antepuradvāre atthakaraṇapamukhe 28 akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsi rañño cakkavattissa antepuraṃ upasobhayamānaṃ.
ਦੁਤਿਯਾਦਿਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਕਥਾ
Dutiyādicakkavattikathā
੮੮. ‘‘ਦੁਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ…ਪੇ॰… ਤਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ… ਚਤੁਤ੍ਥੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ… ਪਞ੍ਚਮੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ… ਛਟ੍ਠੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ… ਸਤ੍ਤਮੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪੁਰਿਸਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਯਦਾ ਤ੍વਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਸਿ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ, ਅਥ ਮੇ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸੀ’ਤਿ। ‘ਏવਂ, ਦੇવਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ। ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ વਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ। ਦਿਸ੍વਾਨ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ , ਦੇવ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਤੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤ’ਨ੍ਤਿ?
88. ‘‘Dutiyopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī…pe… tatiyopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī… catutthopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī… pañcamopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī… chaṭṭhopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī… sattamopi kho, bhikkhave, rājā cakkavattī bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘yadā tvaṃ, ambho purisa, passeyyāsi dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ, atha me āroceyyāsī’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño cakkavattissa paccassosi. Addasā kho , bhikkhave, so puriso bahunnaṃ vassānaṃ bahunnaṃ vassasatānaṃ bahunnaṃ vassasahassānaṃ accayena dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cutaṃ. Disvāna yena rājā cakkavattī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ cakkavattiṃ etadavoca – ‘yagghe , deva, jāneyyāsi, dibbaṃ te cakkaratanaṃ osakkitaṃ ṭhānā cuta’nti?
੮੯. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਆਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍વਾ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਦਿਬ੍ਬਂ ਕਿਰ ਮੇ, ਤਾਤ ਕੁਮਾਰ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ, ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ, ਸੁਤਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇਤਂ – ਯਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਤਿ, ਠਾਨਾ ਚવਤਿ, ਨ ਦਾਨਿ ਤੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਚਿਰਂ ਜੀવਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ। ਭੁਤ੍ਤਾ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਮਾਨੁਸਕਾ ਕਾਮਾ, ਸਮਯੋ ਦਾਨਿ ਮੇ ਦਿਬ੍ਬੇ ਕਾਮੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤੁਂ, ਏਹਿ ਤ੍વਂ, ਤਾਤ ਕੁਮਾਰ, ਇਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਥવਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜ । ਅਹਂ ਪਨ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍વਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ વਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍વਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ।
89. ‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā cakkavattī jeṭṭhaputtaṃ kumāraṃ āmantāpetvā etadavoca – ‘dibbaṃ kira me, tāta kumāra, cakkaratanaṃ osakkitaṃ, ṭhānā cutaṃ, sutaṃ kho pana metaṃ – yassa rañño cakkavattissa dibbaṃ cakkaratanaṃ osakkati, ṭhānā cavati, na dāni tena raññā ciraṃ jīvitabbaṃ hotīti. Bhuttā kho pana me mānusakā kāmā, samayo dāni me dibbe kāme pariyesituṃ, ehi tvaṃ, tāta kumāra, imaṃ samuddapariyantaṃ pathaviṃ paṭipajja . Ahaṃ pana kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissāmī’ti.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਸਾਧੁਕਂ ਰਜ੍ਜੇ ਸਮਨੁਸਾਸਿਤ੍વਾ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍વਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ વਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍વਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿ। ਸਤ੍ਤਾਹਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਿਸਿਮ੍ਹਿ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ।
‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā cakkavattī jeṭṭhaputtaṃ kumāraṃ sādhukaṃ rajje samanusāsitvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbaji. Sattāhapabbajite kho pana, bhikkhave, rājisimhi dibbaṃ cakkaratanaṃ antaradhāyi.
੯੦. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਰਾਜਾਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਦੇવ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਦਿਬ੍ਬੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ। ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂવੇਦੇਸਿ; ਨੋ ਚ ਖੋ ਰਾਜਿਸਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ। ਸੋ ਸਮਤੇਨੇવ ਸੁਦਂ ਜਨਪਦਂ ਪਸਾਸਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਸਮਤੇਨ ਜਨਪਦਂ ਪਸਾਸਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਜਨਪਦਾ ਨ ਪਬ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਰਾਜੂਨਂ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤੇ વਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ।
90. ‘‘Atha kho, bhikkhave, aññataro puriso yena rājā khattiyo muddhābhisitto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ khattiyaṃ muddhābhisittaṃ etadavoca – ‘yagghe, deva, jāneyyāsi, dibbaṃ cakkaratanaṃ antarahita’nti? Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto dibbe cakkaratane antarahite anattamano ahosi. Anattamanatañca paṭisaṃvedesi; no ca kho rājisiṃ upasaṅkamitvā ariyaṃ cakkavattivattaṃ pucchi. So samateneva sudaṃ janapadaṃ pasāsati. Tassa samatena janapadaṃ pasāsato pubbenāparaṃ janapadā na pabbanti, yathā taṃ pubbakānaṃ rājūnaṃ ariye cakkavattivatte vattamānānaṃ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਮਚ੍ਚਾ ਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ ਗਣਕਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਅਨੀਕਟ੍ਠਾ ਦੋવਾਰਿਕਾ ਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਜੀવਿਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍વਾ ਰਾਜਾਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚੁਂ – ‘ਨ ਖੋ ਤੇ, ਦੇવ, ਸਮਤੇਨ (ਸੁਦਂ) ਜਨਪਦਂ ਪਸਾਸਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਜਨਪਦਾ ਪਬ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਰਾਜੂਨਂ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤੇ વਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ। ਸਂવਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਖੋ ਤੇ, ਦੇવ, વਿਜਿਤੇ ਅਮਚ੍ਚਾ ਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ ਗਣਕਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਅਨੀਕਟ੍ਠਾ ਦੋવਾਰਿਕਾ ਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਜੀવਿਨੋ ਮਯਞ੍ਚੇવ ਅਞ੍ਞੇ ਚ 29 ਯੇ ਮਯਂ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਮ। ਇਙ੍ਘ ਤ੍વਂ, ਦੇવ, ਅਮ੍ਹੇ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛ। ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਮਯਂ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ।
‘‘Atha kho, bhikkhave, amaccā pārisajjā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā mantassājīvino sannipatitvā rājānaṃ khattiyaṃ muddhābhisittaṃ etadavocuṃ – ‘na kho te, deva, samatena (sudaṃ) janapadaṃ pasāsato pubbenāparaṃ janapadā pabbanti, yathā taṃ pubbakānaṃ rājūnaṃ ariye cakkavattivatte vattamānānaṃ. Saṃvijjanti kho te, deva, vijite amaccā pārisajjā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā mantassājīvino mayañceva aññe ca 30 ye mayaṃ ariyaṃ cakkavattivattaṃ dhārema. Iṅgha tvaṃ, deva, amhe ariyaṃ cakkavattivattaṃ puccha. Tassa te mayaṃ ariyaṃ cakkavattivattaṃ puṭṭhā byākarissāmā’ti.
ਆਯੁવਣ੍ਣਾਦਿਪਰਿਯਾਨਿਕਥਾ
Āyuvaṇṇādipariyānikathā
੯੧. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪਾਰਿਸਜ੍ਜੇ ਗਣਕਮਹਾਮਤ੍ਤੇ ਅਨੀਕਟ੍ਠੇ ਦੋવਾਰਿਕੇ ਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਜੀવਿਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍વਾ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ। ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿવਤ੍ਤਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਂਸੁ। ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍વਾ ਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਹਿ ਖੋ ਰਕ੍ਖਾવਰਣਗੁਤ੍ਤਿਂ ਸਂવਿਦਹਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਅਧਨਾਨਂ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦਾਸਿ। ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ। ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ। ਗਹੇਤ੍વਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ – ‘ਅਯਂ, ਦੇવ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ। ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍વਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ 31? ‘ਸਚ੍ਚਂ, ਦੇવਾ’ਤਿ। ‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’ਤਿ? ‘ਨ ਹਿ, ਦੇવ, ਜੀવਾਮੀ’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦਾਸਿ – ‘ਇਮਿਨਾ ਤ੍વਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਧਨੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਜੀવਾਹਿ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਪੋਸੇਹਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਞ੍ਚ ਪੋਸੇਹਿ, ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਚ ਪਯੋਜੇਹਿ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ 32 ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਹਿ ਸੋવਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖવਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂવਤ੍ਤਨਿਕ’ਨ੍ਤਿ। ‘ਏવਂ, ਦੇવਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ।
91. ‘‘Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto amacce pārisajje gaṇakamahāmatte anīkaṭṭhe dovārike mantassājīvino sannipātetvā ariyaṃ cakkavattivattaṃ pucchi. Tassa te ariyaṃ cakkavattivattaṃ puṭṭhā byākariṃsu. Tesaṃ sutvā dhammikañhi kho rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahi, no ca kho adhanānaṃ dhanamanuppadāsi. Adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aggahesuṃ. Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ – ‘ayaṃ, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca – ‘saccaṃ kira tvaṃ, ambho purisa, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti 33? ‘Saccaṃ, devā’ti. ‘Kiṃ kāraṇā’ti? ‘Na hi, deva, jīvāmī’ti. Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto tassa purisassa dhanamanuppadāsi – ‘iminā tvaṃ, ambho purisa, dhanena attanā ca jīvāhi, mātāpitaro ca posehi, puttadārañca posehi, kammante ca payojehi, samaṇabrāhmaṇesu 34 uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpehi sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanika’nti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa paccassosi.
‘‘ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ। ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ। ਗਹੇਤ੍વਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ – ‘ਅਯਂ, ਦੇવ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ। ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍વਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ? ‘ਸਚ੍ਚਂ, ਦੇવਾ’ਤਿ। ‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’ਤਿ? ‘ਨ ਹਿ, ਦੇવ, ਜੀવਾਮੀ’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦਾਸਿ – ‘ਇਮਿਨਾ ਤ੍વਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਧਨੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਜੀવਾਹਿ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਪੋਸੇਹਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਞ੍ਚ ਪੋਸੇਹਿ, ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਚ ਪਯੋਜੇਹਿ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਹਿ ਸੋવਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖવਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂવਤ੍ਤਨਿਕ’ਨ੍ਤਿ। ‘ਏવਂ, ਦੇવਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ ।
‘‘Aññataropi kho, bhikkhave, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aggahesuṃ. Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ – ‘ayaṃ, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca – ‘saccaṃ kira tvaṃ, ambho purisa, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti? ‘Saccaṃ, devā’ti. ‘Kiṃ kāraṇā’ti? ‘Na hi, deva, jīvāmī’ti. Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto tassa purisassa dhanamanuppadāsi – ‘iminā tvaṃ, ambho purisa, dhanena attanā ca jīvāhi, mātāpitaro ca posehi, puttadārañca posehi, kammante ca payojehi, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpehi sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanika’nti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa paccassosi .
੯੨. ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ – ‘ਯੇ ਕਿਰ, ਭੋ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਰਾਜਾ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦੇਤੀ’ਤਿ। ਸੁਤ੍વਾਨ ਤੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨ ਮਯਮ੍ਪਿ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ। ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ। ਗਹੇਤ੍વਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ – ‘ਅਯਂ, ਦੇવ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ। ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍વਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ? ‘ਸਚ੍ਚਂ, ਦੇવਾ’ਤਿ। ‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’ਤਿ? ‘ਨ ਹਿ, ਦੇવ, ਜੀવਾਮੀ’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਯੋ ਯੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਏવਮਿਦਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪવਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤਿ। ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਪੁਰਿਸਂ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਯ੍ਯਂ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ 35 ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਸੀਸਮਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ। ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ, ਇਮਂ ਪੁਰਿਸਂ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ 36 ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍વਾ ਖੁਰਮੁਣ੍ਡਂ ਕਰਿਤ੍વਾ ਖਰਸ੍ਸਰੇਨ ਪਣવੇਨ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਪਰਿਨੇਤ੍વਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਦ੍વਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍વਾ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਥ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਕਰੋਥ, ਸੀਸਮਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦਥਾ’ਤਿ। ‘ਏવਂ, ਦੇવਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਤੇ ਪੁਰਿਸਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍વਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍વਾ ਖੁਰਮੁਣ੍ਡਂ ਕਰਿਤ੍વਾ ਖਰਸ੍ਸਰੇਨ ਪਣવੇਨ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਪਰਿਨੇਤ੍વਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਦ੍વਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍વਾ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਸੁਂ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਅਕਂਸੁ, ਸੀਸਮਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ।
92. ‘‘Assosuṃ kho, bhikkhave, manussā – ‘ye kira, bho, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyanti, tesaṃ rājā dhanamanuppadetī’ti. Sutvāna tesaṃ etadahosi – ‘yaṃnūna mayampi paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyyāmā’ti. Atha kho, bhikkhave, aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aggahesuṃ. Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ – ‘ayaṃ, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca – ‘saccaṃ kira tvaṃ, ambho purisa, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti? ‘Saccaṃ, devā’ti. ‘Kiṃ kāraṇā’ti? ‘Na hi, deva, jīvāmī’ti. Atha kho, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhābhisittassa etadahosi – ‘sace kho ahaṃ yo yo paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyissati, tassa tassa dhanamanuppadassāmi, evamidaṃ adinnādānaṃ pavaḍḍhissati. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ purisaṃ sunisedhaṃ nisedheyyaṃ, mūlaghaccaṃ 37 kareyyaṃ, sīsamassa chindeyya’nti. Atha kho, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto purise āṇāpesi – ‘tena hi, bhaṇe, imaṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ 38 gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa sunisedhaṃ nisedhetha, mūlaghaccaṃ karotha, sīsamassa chindathā’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, te purisā rañño khattiyassa muddhābhisittassa paṭissutvā taṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhamitvā dakkhiṇato nagarassa sunisedhaṃ nisedhesuṃ, mūlaghaccaṃ akaṃsu, sīsamassa chindiṃsu.
੯੩. ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ – ‘ਯੇ ਕਿਰ, ਭੋ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਤਿ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੀਸਾਨਿ ਤੇਸਂ ਛਿਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ। ਸੁਤ੍વਾਨ ਤੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨ ਮਯਮ੍ਪਿ ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਸ੍ਸਾਮ 39, ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਤ੍વਾ ਯੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਾਮ, ਤੇ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਸ੍ਸਾਮ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਸੀਸਾਨਿ ਤੇਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ। ਤੇ ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਸੁਂ, ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਤ੍વਾ ਗਾਮਘਾਤਮ੍ਪਿ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਕਾਤੁਂ, ਨਿਗਮਘਾਤਮ੍ਪਿ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਕਾਤੁਂ, ਨਗਰਘਾਤਮ੍ਪਿ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਕਾਤੁਂ, ਪਨ੍ਥਦੁਹਨਮ੍ਪਿ 40 ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਕਾਤੁਂ। ਯੇਸਂ ਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਨ੍ਤਿ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੀਸਾਨਿ ਤੇਸਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ।
93. ‘‘Assosuṃ kho, bhikkhave, manussā – ‘ye kira, bho, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyanti, te rājā sunisedhaṃ nisedheti, mūlaghaccaṃ karoti, sīsāni tesaṃ chindatī’ti. Sutvāna tesaṃ etadahosi – ‘yaṃnūna mayampi tiṇhāni satthāni kārāpessāma 41, tiṇhāni satthāni kārāpetvā yesaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyissāma, te sunisedhaṃ nisedhessāma, mūlaghaccaṃ karissāma, sīsāni tesaṃ chindissāmā’ti. Te tiṇhāni satthāni kārāpesuṃ, tiṇhāni satthāni kārāpetvā gāmaghātampi upakkamiṃsu kātuṃ, nigamaghātampi upakkamiṃsu kātuṃ, nagaraghātampi upakkamiṃsu kātuṃ, panthaduhanampi 42 upakkamiṃsu kātuṃ. Yesaṃ te adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyanti, te sunisedhaṃ nisedhenti, mūlaghaccaṃ karonti, sīsāni tesaṃ chindanti.
੯੪. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਸਤ੍ਥਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਸਤ੍ਥੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, વਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
94. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi, dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi, adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi, satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi, pāṇātipāte vepullaṃ gate tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ asītivassasahassāyukānaṃ manussānaṃ cattārīsavassasahassāyukā puttā ahesuṃ.
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੀਸવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ। ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ। ਗਹੇਤ੍વਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ – ‘ਅਯਂ, ਦੇવ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ। ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍વਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਹਿ, ਦੇવਾ’ਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਅਭਾਸਿ।
‘‘Cattārīsavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aggahesuṃ. Gahetvā rañño khattiyassa muddhābhisittassa dassesuṃ – ‘ayaṃ, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti. Evaṃ vutte, bhikkhave, rājā khattiyo muddhābhisitto taṃ purisaṃ etadavoca – ‘saccaṃ kira tvaṃ, ambho purisa, paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti? ‘Na hi, devā’ti sampajānamusā abhāsi.
੯੫. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਸਤ੍ਥਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਸਤ੍ਥੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਮੁਸਾવਾਦੋ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ , ਮੁਸਾવਾਦੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, વਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ વੀਸਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
95. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi, adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi. Satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi, pāṇātipāte vepullaṃ gate musāvādo vepullamagamāsi , musāvāde vepullaṃ gate tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ cattārīsavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ vīsativassasahassāyukā puttā ahesuṃ.
‘‘વੀਸਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ। ਤਮੇਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ, ਦੇવ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ ਪੇਸੁਞ੍ਞਮਕਾਸਿ।
‘‘Vīsativassasahassāyukesu , bhikkhave, manussesu aññataro puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tamenaṃ aññataro puriso rañño khattiyassa muddhābhisittassa ārocesi – ‘itthannāmo, deva, puriso paresaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyī’ti pesuññamakāsi.
੯੬. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਸਤ੍ਥਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਸਤ੍ਥੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਮੁਸਾવਾਦੋ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਮੁਸਾવਾਦੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਿਸੁਣਾ વਾਚਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਪਿਸੁਣਾਯ વਾਚਾਯ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤਾਯ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, વਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વੀਸਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦਸવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
96. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi, adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi, satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi, pāṇātipāte vepullaṃ gate musāvādo vepullamagamāsi, musāvāde vepullaṃ gate pisuṇā vācā vepullamagamāsi, pisuṇāya vācāya vepullaṃ gatāya tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ vīsativassasahassāyukānaṃ manussānaṃ dasavassasahassāyukā puttā ahesuṃ.
‘‘ਦਸવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ વਣ੍ਣવਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ। ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ, ਤੇ વਣ੍ਣવਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਪਰੇਸਂ ਦਾਰੇਸੁ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂਸੁ।
‘‘Dasavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ekidaṃ sattā vaṇṇavanto honti, ekidaṃ sattā dubbaṇṇā. Tattha ye te sattā dubbaṇṇā, te vaṇṇavante satte abhijjhāyantā paresaṃ dāresu cārittaṃ āpajjiṃsu.
੯੭. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ…ਪੇ॰… ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, વਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਦਸવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਞ੍ਚવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
97. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate…pe… kāmesumicchācāro vepullamagamāsi, kāmesumicchācāre vepullaṃ gate tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ dasavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ pañcavassasahassāyukā puttā ahesuṃ.
੯੮. ‘‘ਪਞ੍ਚવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ , ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਦ੍વੇ ਧਮ੍ਮਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ – ਫਰੁਸਾવਾਚਾ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਚ। ਦ੍વੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, વਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਦ੍વੇવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
98. ‘‘Pañcavassasahassāyukesu, bhikkhave , manussesu dve dhammā vepullamagamaṃsu – pharusāvācā samphappalāpo ca. Dvīsu dhammesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ pañcavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ appekacce aḍḍhateyyavassasahassāyukā, appekacce dvevassasahassāyukā puttā ahesuṃ.
੯੯. ‘‘ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ। ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦੇਸੁ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, વਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ વਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
99. ‘‘Aḍḍhateyyavassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu abhijjhābyāpādā vepullamagamaṃsu. Abhijjhābyāpādesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ aḍḍhateyyavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ vassasahassāyukā puttā ahesuṃ.
੧੦੦. ‘‘વਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤਾਯ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, વਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਞ੍ਚવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
100. ‘‘Vassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu micchādiṭṭhi vepullamagamāsi. Micchādiṭṭhiyā vepullaṃ gatāya tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ vassasahassāyukānaṃ manussānaṃ pañcavassasatāyukā puttā ahesuṃ.
੧੦੧. ‘‘ਪਞ੍ਚવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ। ਅਧਮ੍ਮਰਾਗੋ વਿਸਮਲੋਭੋ ਮਿਚ੍ਛਾਧਮ੍ਮੋ। ਤੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, વਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਦ੍વੇવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
101. ‘‘Pañcavassasatāyukesu, bhikkhave, manussesu tayo dhammā vepullamagamaṃsu. Adhammarāgo visamalobho micchādhammo. Tīsu dhammesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ pañcavassasatāyukānaṃ manussānaṃ appekacce aḍḍhateyyavassasatāyukā, appekacce dvevassasatāyukā puttā ahesuṃ.
‘‘ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ , ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ। ਅਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ ਅਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ ਅਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਨ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਤਾ।
‘‘Aḍḍhateyyavassasatāyukesu, bhikkhave , manussesu ime dhammā vepullamagamaṃsu. Amatteyyatā apetteyyatā asāmaññatā abrahmaññatā na kule jeṭṭhāpacāyitā.
੧੦੨. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਸਤ੍ਥਂ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਸਤ੍ਥੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਮੁਸਾવਾਦੋ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਮੁਸਾવਾਦੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਿਸੁਣਾ વਾਚਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਪਿਸੁਣਾਯ વਾਚਾਯ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤਾਯ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੇ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਦ੍વੇ ਧਮ੍ਮਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ, ਫਰੁਸਾ વਾਚਾ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਚ। ਦ੍વੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ। ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦੇਸੁ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ। ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤਾਯ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ, ਅਧਮ੍ਮਰਾਗੋ વਿਸਮਲੋਭੋ ਮਿਚ੍ਛਾਧਮ੍ਮੋ। ਤੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ વੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ, ਅਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ ਅਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ ਅਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਨ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਤਾ। ਇਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ વੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, વਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ વਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ।
102. ‘‘Iti kho, bhikkhave, adhanānaṃ dhane ananuppadiyamāne dāliddiyaṃ vepullamagamāsi. Dāliddiye vepullaṃ gate adinnādānaṃ vepullamagamāsi. Adinnādāne vepullaṃ gate satthaṃ vepullamagamāsi. Satthe vepullaṃ gate pāṇātipāto vepullamagamāsi. Pāṇātipāte vepullaṃ gate musāvādo vepullamagamāsi. Musāvāde vepullaṃ gate pisuṇā vācā vepullamagamāsi. Pisuṇāya vācāya vepullaṃ gatāya kāmesumicchācāro vepullamagamāsi. Kāmesumicchācāre vepullaṃ gate dve dhammā vepullamagamaṃsu, pharusā vācā samphappalāpo ca. Dvīsu dhammesu vepullaṃ gatesu abhijjhābyāpādā vepullamagamaṃsu. Abhijjhābyāpādesu vepullaṃ gatesu micchādiṭṭhi vepullamagamāsi. Micchādiṭṭhiyā vepullaṃ gatāya tayo dhammā vepullamagamaṃsu, adhammarāgo visamalobho micchādhammo. Tīsu dhammesu vepullaṃ gatesu ime dhammā vepullamagamaṃsu, amatteyyatā apetteyyatā asāmaññatā abrahmaññatā na kule jeṭṭhāpacāyitā. Imesu dhammesu vepullaṃ gatesu tesaṃ sattānaṃ āyupi parihāyi, vaṇṇopi parihāyi. Tesaṃ āyunāpi parihāyamānānaṃ vaṇṇenapi parihāyamānānaṃ aḍḍhateyyavassasatāyukānaṃ manussānaṃ vassasatāyukā puttā ahesuṃ.
ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕਸਮਯੋ
Dasavassāyukasamayo
੧੦੩. ‘‘ਭવਿਸ੍ਸਤਿ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਇਮੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ। ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਞ੍ਚવਸ੍ਸਿਕਾ 43 ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਅਲਂਪਤੇਯ੍ਯਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ। ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਇਮਾਨਿ ਰਸਾਨਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਸਪ੍ਪਿ ਨવਨੀਤਂ ਤੇਲਂ ਮਧੁ ਫਾਣਿਤਂ ਲੋਣਂ। ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕੁਦ੍ਰੂਸਕੋ ਅਗ੍ਗਂ ਭੋਜਨਾਨਂ 44 ਭવਿਸ੍ਸਤਿ। ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਏਤਰਹਿ ਸਾਲਿਮਂਸੋਦਨੋ ਅਗ੍ਗਂ ਭੋਜਨਾਨਂ; ਏવਮੇવ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕੁਦ੍ਰੂਸਕੋ ਅਗ੍ਗਂ ਭੋਜਨਾਨਂ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ।
103. ‘‘Bhavissati , bhikkhave, so samayo, yaṃ imesaṃ manussānaṃ dasavassāyukā puttā bhavissanti. Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu pañcavassikā 45 kumārikā alaṃpateyyā bhavissanti. Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu imāni rasāni antaradhāyissanti, seyyathidaṃ, sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ loṇaṃ. Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu kudrūsako aggaṃ bhojanānaṃ 46 bhavissati. Seyyathāpi, bhikkhave, etarahi sālimaṃsodano aggaṃ bhojanānaṃ; evameva kho, bhikkhave, dasavassāyukesu manussesu kudrūsako aggaṃ bhojanānaṃ bhavissati.
‘‘ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਦਸ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਅਤਿਬ੍ਯਾਦਿਪ੍ਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ 47। ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿਪਿ ਨ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ, ਕੁਤੋ ਪਨ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ। ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਯੇ ਤੇ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਸਾਮਞ੍ਞਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਨ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ, ਤੇ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਾਸਂਸਾ ਚ। ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਏਤਰਹਿ ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਪਾਸਂਸਾ ਚ; ਏવਮੇવ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਯੇ ਤੇ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਸਾਮਞ੍ਞਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਨ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ, ਤੇ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਾਸਂਸਾ ਚ।
‘‘Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu dasa kusalakammapathā sabbena sabbaṃ antaradhāyissanti, dasa akusalakammapathā atibyādippissanti 48. Dasavassāyukesu , bhikkhave, manussesu kusalantipi na bhavissati, kuto pana kusalassa kārako. Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu ye te bhavissanti amatteyyā apetteyyā asāmaññā abrahmaññā na kule jeṭṭhāpacāyino, te pujjā ca bhavissanti pāsaṃsā ca. Seyyathāpi, bhikkhave, etarahi matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino pujjā ca pāsaṃsā ca; evameva kho, bhikkhave, dasavassāyukesu manussesu ye te bhavissanti amatteyyā apetteyyā asāmaññā abrahmaññā na kule jeṭṭhāpacāyino, te pujjā ca bhavissanti pāsaṃsā ca.
‘‘ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਨ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਮਾਤਾਤਿ વਾ ਮਾਤੁਚ੍ਛਾਤਿ વਾ ਮਾਤੁਲਾਨੀਤਿ વਾ ਆਚਰਿਯਭਰਿਯਾਤਿ વਾ ਗਰੂਨਂ ਦਾਰਾਤਿ વਾ। ਸਮ੍ਭੇਦਂ ਲੋਕੋ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ ਯਥਾ ਅਜੇਲ਼ਕਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸੂਕਰਾ ਸੋਣਸਿਙ੍ਗਾਲਾ 49।
‘‘Dasavassāyukesu , bhikkhave, manussesu na bhavissati mātāti vā mātucchāti vā mātulānīti vā ācariyabhariyāti vā garūnaṃ dārāti vā. Sambhedaṃ loko gamissati yathā ajeḷakā kukkuṭasūkarā soṇasiṅgālā 50.
‘‘ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ વਧਕਚਿਤ੍ਤਂ। ਮਾਤੁਪਿ ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਮਾਤਰਿ; ਪਿਤੁਪਿ ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਿਤਰਿ; ਭਾਤੁਪਿ ਭਗਿਨਿਯਾ ਭਗਿਨਿਯਾਪਿ ਭਾਤਰਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ વਧਕਚਿਤ੍ਤਂ। ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਾਗવਿਕਸ੍ਸ ਮਿਗਂ ਦਿਸ੍વਾ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ વਧਕਚਿਤ੍ਤਂ; ਏવਮੇવ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ વਧਕਚਿਤ੍ਤਂ। ਮਾਤੁਪਿ ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਮਾਤਰਿ; ਪਿਤੁਪਿ ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਿਤਰਿ; ਭਾਤੁਪਿ ਭਗਿਨਿਯਾ ਭਗਿਨਿਯਾਪਿ ਭਾਤਰਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ વਧਕਚਿਤ੍ਤਂ।
‘‘Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu tesaṃ sattānaṃ aññamaññamhi tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ. Mātupi puttamhi puttassapi mātari; pitupi puttamhi puttassapi pitari; bhātupi bhaginiyā bhaginiyāpi bhātari tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, māgavikassa migaṃ disvā tibbo āghāto paccupaṭṭhito hoti tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ; evameva kho, bhikkhave, dasavassāyukesu manussesu tesaṃ sattānaṃ aññamaññamhi tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ. Mātupi puttamhi puttassapi mātari; pitupi puttamhi puttassapi pitari; bhātupi bhaginiyā bhaginiyāpi bhātari tibbo āghāto paccupaṭṭhito bhavissati tibbo byāpādo tibbo manopadoso tibbaṃ vadhakacittaṃ.
੧੦੪. ‘‘ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਸਤ੍ਥਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ। ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਮਿਗਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ। ਤੇਸਂ ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਹਤ੍ਥੇਸੁ ਪਾਤੁਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ। ਤੇ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਸਤ੍ਥੇਨ ‘ਏਸ ਮਿਗੋ ਏਸ ਮਿਗੋ’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਜੀવਿਤਾ વੋਰੋਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ।
104. ‘‘Dasavassāyukesu, bhikkhave, manussesu sattāhaṃ satthantarakappo bhavissati. Te aññamaññamhi migasaññaṃ paṭilabhissanti. Tesaṃ tiṇhāni satthāni hatthesu pātubhavissanti. Te tiṇhena satthena ‘esa migo esa migo’ti aññamaññaṃ jīvitā voropessanti.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਏવਂ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਮਾ ਚ ਮਯਂ ਕਞ੍ਚਿ 51, ਮਾ ਚ ਅਮ੍ਹੇ ਕੋਚਿ, ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਤਿਣਗਹਨਂ વਾ વਨਗਹਨਂ વਾ ਰੁਕ੍ਖਗਹਨਂ વਾ ਨਦੀવਿਦੁਗ੍ਗਂ વਾ ਪਬ੍ਬਤવਿਸਮਂ વਾ ਪવਿਸਿਤ੍વਾ વਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰਾ ਯਾਪੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ। ਤੇ ਤਿਣਗਹਨਂ વਾ વਨਗਹਨਂ વਾ ਰੁਕ੍ਖਗਹਨਂ વਾ ਨਦੀવਿਦੁਗ੍ਗਂ વਾ ਪਬ੍ਬਤવਿਸਮਂ વਾ 52 ਪવਿਸਿਤ੍વਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ વਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰਾ ਯਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ। ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਤਿਣਗਹਨਾ વਨਗਹਨਾ ਰੁਕ੍ਖਗਹਨਾ ਨਦੀવਿਦੁਗ੍ਗਾ ਪਬ੍ਬਤવਿਸਮਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍વਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਲਿਙ੍ਗਿਤ੍વਾ ਸਭਾਗਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਮਸ੍ਸਾਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ – ‘ਦਿਟ੍ਠਾ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ ਜੀવਸਿ, ਦਿਟ੍ਠਾ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ ਜੀવਸੀ’ਤਿ।
‘‘Atha kho tesaṃ, bhikkhave, sattānaṃ ekaccānaṃ evaṃ bhavissati – ‘mā ca mayaṃ kañci 53, mā ca amhe koci, yaṃnūna mayaṃ tiṇagahanaṃ vā vanagahanaṃ vā rukkhagahanaṃ vā nadīviduggaṃ vā pabbatavisamaṃ vā pavisitvā vanamūlaphalāhārā yāpeyyāmā’ti. Te tiṇagahanaṃ vā vanagahanaṃ vā rukkhagahanaṃ vā nadīviduggaṃ vā pabbatavisamaṃ vā 54 pavisitvā sattāhaṃ vanamūlaphalāhārā yāpessanti. Te tassa sattāhassa accayena tiṇagahanā vanagahanā rukkhagahanā nadīviduggā pabbatavisamā nikkhamitvā aññamaññaṃ āliṅgitvā sabhāgāyissanti samassāsissanti – ‘diṭṭhā, bho, sattā jīvasi, diṭṭhā, bho, sattā jīvasī’ti.
ਆਯੁવਣ੍ਣਾਦਿવਡ੍ਢਨਕਥਾ
Āyuvaṇṇādivaḍḍhanakathā
੧੦੫. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਏવਂ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਮਯਂ ਖੋ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਏવਰੂਪਂ ਆਯਤਂ ਞਾਤਿਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤਾ। ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ। ਕਿਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ? ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ વਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ, ਇਦਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ વਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ। ਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ વਿਰਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ વਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ। ਤੇ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਆਯੁਨਾਪਿ વਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, વਣ੍ਣੇਨਪਿ વਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ । ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ વਡ੍ਢਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ વਡ੍ਢਮਾਨਾਨਂ ਦਸવਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ વੀਸਤਿવਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ।
105. ‘‘Atha kho tesaṃ, bhikkhave, sattānaṃ evaṃ bhavissati – ‘mayaṃ kho akusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu evarūpaṃ āyataṃ ñātikkhayaṃ pattā. Yaṃnūna mayaṃ kusalaṃ kareyyāma. Kiṃ kusalaṃ kareyyāma? Yaṃnūna mayaṃ pāṇātipātā virameyyāma, idaṃ kusalaṃ dhammaṃ samādāya vatteyyāmā’ti. Te pāṇātipātā viramissanti, idaṃ kusalaṃ dhammaṃ samādāya vattissanti. Te kusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhissanti, vaṇṇenapi vaḍḍhissanti . Tesaṃ āyunāpi vaḍḍhamānānaṃ vaṇṇenapi vaḍḍhamānānaṃ dasavassāyukānaṃ manussānaṃ vīsativassāyukā puttā bhavissanti.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਏવਂ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਮਯਂ ਖੋ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਆਯੁਨਾਪਿ વਡ੍ਢਾਮ, વਣ੍ਣੇਨਪਿ વਡ੍ਢਾਮ। ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਕੁਸਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ। ਕਿਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ? ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ વਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ વਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਮੁਸਾવਾਦਾ વਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਪਿਸੁਣਾਯ વਾਚਾਯ વਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਫਰੁਸਾਯ વਾਚਾਯ વਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਾ વਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਮ… ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਮ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਮ… ਤਯੋ ਧਮ੍ਮੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਮ – ਅਧਮ੍ਮਰਾਗਂ વਿਸਮਲੋਭਂ ਮਿਚ੍ਛਾਧਮ੍ਮਂ… ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਸ੍ਸਾਮ ਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ, ਇਦਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ વਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ। ਤੇ ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ, ਇਦਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ વਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ।
‘‘Atha kho tesaṃ, bhikkhave, sattānaṃ evaṃ bhavissati – ‘mayaṃ kho kusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhāma, vaṇṇenapi vaḍḍhāma. Yaṃnūna mayaṃ bhiyyosomattāya kusalaṃ kareyyāma. Kiṃ kusalaṃ kareyyāma? Yaṃnūna mayaṃ adinnādānā virameyyāma… kāmesumicchācārā virameyyāma… musāvādā virameyyāma… pisuṇāya vācāya virameyyāma… pharusāya vācāya virameyyāma… samphappalāpā virameyyāma… abhijjhaṃ pajaheyyāma… byāpādaṃ pajaheyyāma… micchādiṭṭhiṃ pajaheyyāma… tayo dhamme pajaheyyāma – adhammarāgaṃ visamalobhaṃ micchādhammaṃ… yaṃnūna mayaṃ matteyyā assāma petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino, idaṃ kusalaṃ dhammaṃ samādāya vatteyyāmā’ti. Te matteyyā bhavissanti petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino, idaṃ kusalaṃ dhammaṃ samādāya vattissanti.
‘‘ਤੇ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਆਯੁਨਾਪਿ વਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, વਣ੍ਣੇਨਪਿ વਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ। ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ વਡ੍ਢਮਾਨਾਨਂ વਣ੍ਣੇਨਪਿ વਡ੍ਢਮਾਨਾਨਂ વੀਸਤਿવਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸવਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਚਤ੍ਤਾਰੀਸવਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਟ੍ਠਿવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਸਟ੍ਠਿવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ વੀਸਤਿਤਿવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… વੀਸਤਿਤਿવਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਛਬ੍ਬਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ। ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਛਬ੍ਬਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦ੍વੇવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਦ੍વੇવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਚਤ੍ਤਾਰਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਟ੍ਠવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਅਟ੍ਠવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ વੀਸਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… વੀਸਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਚਤ੍ਤਾਰੀਸવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਞ੍ਚવਸ੍ਸਸਤਿਕਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਅਲਂਪਤੇਯ੍ਯਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ।
‘‘Te kusalānaṃ dhammānaṃ samādānahetu āyunāpi vaḍḍhissanti, vaṇṇenapi vaḍḍhissanti. Tesaṃ āyunāpi vaḍḍhamānānaṃ vaṇṇenapi vaḍḍhamānānaṃ vīsativassāyukānaṃ manussānaṃ cattārīsavassāyukā puttā bhavissanti… cattārīsavassāyukānaṃ manussānaṃ asītivassāyukā puttā bhavissanti… asītivassāyukānaṃ manussānaṃ saṭṭhivassasatāyukā puttā bhavissanti… saṭṭhivassasatāyukānaṃ manussānaṃ vīsatitivassasatāyukā puttā bhavissanti… vīsatitivassasatāyukānaṃ manussānaṃ cattārīsachabbassasatāyukā puttā bhavissanti. Cattārīsachabbassasatāyukānaṃ manussānaṃ dvevassasahassāyukā puttā bhavissanti… dvevassasahassāyukānaṃ manussānaṃ cattārivassasahassāyukā puttā bhavissanti… cattārivassasahassāyukānaṃ manussānaṃ aṭṭhavassasahassāyukā puttā bhavissanti… aṭṭhavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ vīsativassasahassāyukā puttā bhavissanti… vīsativassasahassāyukānaṃ manussānaṃ cattārīsavassasahassāyukā puttā bhavissanti… cattārīsavassasahassāyukānaṃ manussānaṃ asītivassasahassāyukā puttā bhavissanti… asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu pañcavassasatikā kumārikā alaṃpateyyā bhavissanti.
ਸਙ੍ਖਰਾਜਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ
Saṅkharājauppatti
੧੦੬. ‘‘ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤਯੋ ਆਬਾਧਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਚ੍ਛਾ, ਅਨਸਨਂ, ਜਰਾ। ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਯਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਇਦ੍ਧੋ ਚੇવ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਫੀਤੋ ਚ, ਕੁਕ੍ਕੁਟਸਮ੍ਪਾਤਿਕਾ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨਿਯੋ 55। ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਯਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਅવੀਚਿ ਮਞ੍ਞੇ ਫੁਟੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਲ਼વਨਂ વਾ ਸਰવਨਂ 56 વਾ। ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਯਂ ਬਾਰਾਣਸੀ ਕੇਤੁਮਤੀ ਨਾਮ ਰਾਜਧਾਨੀ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਇਦ੍ਧਾ ਚੇવ ਫੀਤਾ ਚ ਬਹੁਜਨਾ ਚ ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ ਸੁਭਿਕ੍ਖਾ ਚ। ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਨਗਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕੇਤੁਮਤੀਰਾਜਧਾਨੀਪਮੁਖਾਨਿ। ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕੇਤੁਮਤਿਯਾ ਰਾਜਧਾਨਿਯਾ ਸਙ੍ਖੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤੀ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ વਿਜਿਤਾવੀ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾવਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ। ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨਿ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਮੇવ ਸਤ੍ਤਮਂ। ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੂਰਾ વੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਪਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਾ। ਸੋ ਇਮਂ ਪਥવਿਂ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਭਿવਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾવਸਿਸ੍ਸਤਿ।
106. ‘‘Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu tayo ābādhā bhavissanti, icchā, anasanaṃ, jarā. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ayaṃ jambudīpo iddho ceva bhavissati phīto ca, kukkuṭasampātikā gāmanigamarājadhāniyo 57. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ayaṃ jambudīpo avīci maññe phuṭo bhavissati manussehi, seyyathāpi naḷavanaṃ vā saravanaṃ 58 vā. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ayaṃ bārāṇasī ketumatī nāma rājadhānī bhavissati iddhā ceva phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu imasmiṃ jambudīpe caturāsītinagarasahassāni bhavissanti ketumatīrājadhānīpamukhāni. Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu ketumatiyā rājadhāniyā saṅkho nāma rājā uppajjissati cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato. Tassimāni satta ratanāni bhavissanti, seyyathidaṃ, cakkaratanaṃ hatthiratanaṃ assaratanaṃ maṇiratanaṃ itthiratanaṃ gahapatiratanaṃ pariṇāyakaratanameva sattamaṃ. Parosahassaṃ kho panassa puttā bhavissanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā. So imaṃ pathaviṃ sāgarapariyantaṃ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasissati.
ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੋ
Metteyyabuddhuppādo
੧੦੭. ‘‘ਅਸੀਤਿવਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ ਨਾਮ ਭਗવਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ વਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕવਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗવਾ। ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਮੇਤਰਹਿ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ વਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕવਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗવਾ। ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਸਦੇવਕਂ ਸਮਾਰਕਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਂ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪਜਂ ਸਦੇવਮਨੁਸ੍ਸਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍વਾ ਪવੇਦੇਸ੍ਸਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਮੇਤਰਹਿ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਸਦੇવਕਂ ਸਮਾਰਕਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਂ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪਜਂ ਸਦੇવਮਨੁਸ੍ਸਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍વਾ ਪવੇਦੇਮਿ। ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਤਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇવਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਸ੍ਸਤਿ; ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਮੇਤਰਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇવਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਮਿ। ਸੋ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਂ 59 ਭਿਕ੍ਖੁਸਂਘਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਮੇਤਰਹਿ ਅਨੇਕਸਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਂਘਂ ਪਰਿਹਰਾਮਿ।
107. ‘‘Asītivassasahassāyukesu, bhikkhave, manussesu metteyyo nāma bhagavā loke uppajjissati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. Seyyathāpāhametarahi loke uppanno arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedessati, seyyathāpāhametarahi imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedemi. So dhammaṃ desessati ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsessati; seyyathāpāhametarahi dhammaṃ desemi ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. So anekasahassaṃ 60 bhikkhusaṃghaṃ pariharissati, seyyathāpāhametarahi anekasataṃ bhikkhusaṃghaṃ pariharāmi.
੧੦੮. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸਙ੍ਖੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਯੋ ਸੋ ਯੂਪੋ ਰਞ੍ਞਾ ਮਹਾਪਨਾਦੇਨ ਕਾਰਾਪਿਤੋ। ਤਂ ਯੂਪਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍વਾ ਅਜ੍ਝਾવਸਿਤ੍વਾ ਤਂ ਦਤ੍વਾ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍વਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਪਣਦ੍ਧਿਕવਣਿਬ੍ਬਕਯਾਚਕਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍વਾ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਭਗવਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍વਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ વਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍વਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤਿ। ਸੋ ਏવਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਏਕੋ વੂਪਕਟ੍ਠੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਆਤਾਪੀ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ વਿਹਰਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇવ ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇવ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇવ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍વਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ વਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ।
108. ‘‘Atha kho, bhikkhave, saṅkho nāma rājā yo so yūpo raññā mahāpanādena kārāpito. Taṃ yūpaṃ ussāpetvā ajjhāvasitvā taṃ datvā vissajjitvā samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṃ dānaṃ datvā metteyyassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissati. So evaṃ pabbajito samāno eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissati.
੧੦੯. ‘‘ਅਤ੍ਤਦੀਪਾ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, વਿਹਰਥ ਅਤ੍ਤਸਰਣਾ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣਾ, ਧਮ੍ਮਦੀਪਾ ਧਮ੍ਮਸਰਣਾ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣਾ। ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਦੀਪੋ વਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ ਧਮ੍ਮਦੀਪੋ ਧਮ੍ਮਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ વਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ વਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ। વੇਦਨਾਸੁ વੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ॰… ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ॰… ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ વਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ વਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ। ਏવਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਦੀਪੋ વਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ ਧਮ੍ਮਦੀਪੋ ਧਮ੍ਮਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ।
109. ‘‘Attadīpā, bhikkhave, viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Vedanāsu vedanānupassī…pe… citte cittānupassī…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.
ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਆਯੁવਣ੍ਣਾਦਿવਡ੍ਢਨਕਥਾ
Bhikkhunoāyuvaṇṇādivaḍḍhanakathā
੧੧੦. ‘‘ਗੋਚਰੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਚਰਥ ਸਕੇ ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ વਿਸਯੇ। ਗੋਚਰੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਚਰਨ੍ਤਾ ਸਕੇ ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ વਿਸਯੇ ਆਯੁਨਾਪਿ વਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ, વਣ੍ਣੇਨਪਿ વਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ, ਸੁਖੇਨਪਿ વਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ, ਭੋਗੇਨਪਿ વਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ, ਬਲੇਨਪਿ વਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ।
110. ‘‘Gocare, bhikkhave, caratha sake pettike visaye. Gocare, bhikkhave, carantā sake pettike visaye āyunāpi vaḍḍhissatha, vaṇṇenapi vaḍḍhissatha, sukhenapi vaḍḍhissatha, bhogenapi vaḍḍhissatha, balenapi vaḍḍhissatha.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਯੁਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾવੇਤਿ, વੀਰਿਯਸਮਾਧਿਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾવੇਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾવੇਤਿ, વੀਮਂਸਾਸਮਾਧਿਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾવੇਤਿ। ਸੋ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾવਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਕਪ੍ਪਂ વਾ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਕਪ੍ਪਾવਸੇਸਂ વਾ। ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਯੁਸ੍ਮਿਂ।
‘‘Kiñca , bhikkhave, bhikkhuno āyusmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti. So imesaṃ catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā ākaṅkhamāno kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno āyusmiṃ.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ વਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲવਾ ਹੋਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂવਰਸਂવੁਤੋ વਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ વਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾવੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ। ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ વਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ।
‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno vaṇṇasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno vaṇṇasmiṃ.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੁਖਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ વਿવਿਚ੍ਚੇવ ਕਾਮੇਹਿ વਿવਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸવਿਤਕ੍ਕਂ ਸવਿਚਾਰਂ વਿવੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ વਿਹਰਤਿ। વਿਤਕ੍ਕવਿਚਾਰਾਨਂ વੂਪਸਮਾ…ਪੇ॰… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ॰… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ॰… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ વਿਹਰਤਿ। ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ਸੁਖਸ੍ਮਿਂ।
‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno sukhasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno, sukhasmiṃ.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭੋਗਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍વਾ વਿਹਰਤਿ ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ। ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ। ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ। ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾવਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ વਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅવੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍વਾ વਿਹਰਤਿ। ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ॰… ਮੁਦਿਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ॰… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍વਾ વਿਹਰਤਿ। ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ। ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ। ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ। ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾવਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ વਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅવੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍વਾ વਿਹਰਤਿ। ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭੋਗਸ੍ਮਿਂ।
‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhuno bhogasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ. Tathā tatiyaṃ. Tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṃ. Tathā tatiyaṃ. Tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno bhogasmiṃ.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਲਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸવਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸવਂ ਚੇਤੋવਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾવਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇવ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍વਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ વਿਹਰਤਿ। ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਲਸ੍ਮਿਂ।
‘‘Kiñca , bhikkhave, bhikkhuno balasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno balasmiṃ.
‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਬਲਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯਂ ਏવਂ ਦੁਪ੍ਪਸਹਂ, ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਮਾਰਬਲਂ। ਕੁਸਲਾਨਂ , ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਏવਮਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪવਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ। ਇਦਮવੋਚ ਭਗવਾ। ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗવਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ।
‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekabalampi samanupassāmi yaṃ evaṃ duppasahaṃ, yathayidaṃ, bhikkhave, mārabalaṃ. Kusalānaṃ , bhikkhave, dhammānaṃ samādānahetu evamidaṃ puññaṃ pavaḍḍhatī’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ।
Cakkavattisuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਦੀਘ ਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Dīgha nikāya (aṭṭhakathā) / ੩. ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 3. Cakkavattisuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਦੀਘਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Dīghanikāya (ṭīkā) / ੩. ਚਕ੍ਕવਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 3. Cakkavattisuttavaṇṇanā