Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / අඞ්‌ගුත්‌තරනිකාය (අට්‌ඨකථා) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā)

    9. ඛිප්‌පනිසන්‌තිසුත්‌තවණ්‌ණනා

    9. Khippanisantisuttavaṇṇanā

    169. නවමෙ ඛිප්‌පං නිසාමයති උපධාරෙතීති ඛිප්‌පනිසන්‌ති. සුග්‌ගහිතං කත්‌වා ගණ්‌හාතීති සුග්‌ගහිතග්‌ගාහී. අත්‌ථකුසලොති අට්‌ඨකථාය ඡෙකො. ධම්‌මකුසලොති පාළියං ඡෙකො. නිරුත්‌තිකුසලොති නිරුත්‌තිවචනෙසු ඡෙකො. බ්‍යඤ්‌ජනකුසලොති අක්‌ඛරප්‌පභෙදෙ ඡෙකො. පුබ්‌බාපරකුසලොති අත්‌ථපුබ්‌බාපරං, ධම්‌මපුබ්‌බාපරං, අක්‌ඛරපුබ්‌බාපරං, බ්‍යඤ්‌ජනපුබ්‌බාපරං, අනුසන්‌ධිපුබ්‌බාපරන්‌ති ඉමස්‌මිං පඤ්‌චවිධෙ පුබ්‌බාපරෙ ඡෙකො. තත්‌ථ අත්‌ථපුබ්‌බාපරකුසලොති හෙට්‌ඨා අත්‌ථෙන උපරි අත්‌ථං ජානාති, උපරි අත්‌ථෙන හෙට්‌ඨා අත්‌ථං ජානාති. කථං? සො හි හෙට්‌ඨා අත්‌ථං ඨපෙත්‌වා උපරි අත්‌ථෙ වුත්‌තෙ ‘‘හෙට්‌ඨා අත්‌ථො අත්‌ථී’’ති ජානාති. උපරි අත්‌ථං ඨපෙත්‌වා හෙට්‌ඨා අත්‌ථෙ වුත්‌තෙපි ‘‘උපරි අත්‌ථො අත්‌ථී’’ති ජානාති. උභතො ඨපෙත්‌වා මජ්‌ඣෙ අත්‌ථෙ වුත්‌තෙ ‘‘උභතො අත්‌ථො අත්‌ථී’’ති ජානාති. මජ්‌ඣෙ අත්‌ථං ඨපෙත්‌වා උභතොභාගෙසු අත්‌ථෙ වුත්‌තෙ ‘‘මජ්‌ඣෙ අත්‌ථො අත්‌ථී’’ති ජානාති. ධම්‌මපුබ්‌බාපරාදීසුපි එසෙව නයො. අනුසන්‌ධිපුබ්‌බාපරෙ පන සීලං ආදිං කත්‌වා ආරද්‌ධෙ සුත්‌තන්‌තෙ මත්‌ථකෙ ඡසු අභිඤ්‌ඤාසු ආගතාසු ‘‘යථානුසන්‌ධිං යථානුපරිච්‌ඡෙදං සුත්‌තන්‌තො ගතො’’ති ජානාති. දිට්‌ඨිවසෙන ආරද්‌ධෙ උපරි සච්‌චෙසු ආගතෙසුපි ‘‘යථානුසන්‌ධිනා ගතො’’ති ජානාති. කලහභණ්‌ඩනවසෙන ආරද්‌ධෙ උපරි සාරණීයධම්‌මෙසු ආගතෙසුපි, ද්‌වත්‌තිංසතිරච්‌ඡානකථාවසෙන ආරද්‌ධෙ උපරි දසකථාවත්‌ථූසු (අ. නි. 10.69; උදා.31) ආගතෙසුපි ‘‘යථානුසන්‌ධිනා ගතො’’ති ජානාතීති.

    169. Navame khippaṃ nisāmayati upadhāretīti khippanisanti. Suggahitaṃ katvā gaṇhātīti suggahitaggāhī. Atthakusaloti aṭṭhakathāya cheko. Dhammakusaloti pāḷiyaṃ cheko. Niruttikusaloti niruttivacanesu cheko. Byañjanakusaloti akkharappabhede cheko. Pubbāparakusaloti atthapubbāparaṃ, dhammapubbāparaṃ, akkharapubbāparaṃ, byañjanapubbāparaṃ, anusandhipubbāparanti imasmiṃ pañcavidhe pubbāpare cheko. Tattha atthapubbāparakusaloti heṭṭhā atthena upari atthaṃ jānāti, upari atthena heṭṭhā atthaṃ jānāti. Kathaṃ? So hi heṭṭhā atthaṃ ṭhapetvā upari atthe vutte ‘‘heṭṭhā attho atthī’’ti jānāti. Upari atthaṃ ṭhapetvā heṭṭhā atthe vuttepi ‘‘upari attho atthī’’ti jānāti. Ubhato ṭhapetvā majjhe atthe vutte ‘‘ubhato attho atthī’’ti jānāti. Majjhe atthaṃ ṭhapetvā ubhatobhāgesu atthe vutte ‘‘majjhe attho atthī’’ti jānāti. Dhammapubbāparādīsupi eseva nayo. Anusandhipubbāpare pana sīlaṃ ādiṃ katvā āraddhe suttante matthake chasu abhiññāsu āgatāsu ‘‘yathānusandhiṃ yathānuparicchedaṃ suttanto gato’’ti jānāti. Diṭṭhivasena āraddhe upari saccesu āgatesupi ‘‘yathānusandhinā gato’’ti jānāti. Kalahabhaṇḍanavasena āraddhe upari sāraṇīyadhammesu āgatesupi, dvattiṃsatiracchānakathāvasena āraddhe upari dasakathāvatthūsu (a. ni. 10.69; udā.31) āgatesupi ‘‘yathānusandhinā gato’’ti jānātīti.







    Related texts:



    තිපිටක (මූල) • Tipiṭaka (Mūla) / සුත්‌තපිටක • Suttapiṭaka / අඞ්‌ගුත්‌තරනිකාය • Aṅguttaranikāya / 9. ඛිප්‌පනිසන්‌තිසුත්‌තං • 9. Khippanisantisuttaṃ

    ටීකා • Tīkā / සුත්‌තපිටක (ටීකා) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / අඞ්‌ගුත්‌තරනිකාය (ටීකා) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / 7-9. චොදනාසුත්‌තාදිවණ්‌ණනා • 7-9. Codanāsuttādivaṇṇanā


    © 1991-2023 The Titi Tudorancea Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
    Contact