Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / සංයුත්‌තනිකාය • Saṃyuttanikāya

    4. පඨමදාරුක්‌ඛන්‌ධොපමසුත්‌තං

    4. Paṭhamadārukkhandhopamasuttaṃ

    241. එකං සමයං භගවා කොසම්‌බියං විහරති ගඞ්‌ගාය නදියා තීරෙ. අද්‌දසා ඛො භගවා මහන්‌තං දාරුක්‌ඛන්‌ධං ගඞ්‌ගාය නදියා සොතෙන වුය්‌හමානං. දිස්‌වාන භික්‌ඛූ ආමන්‌තෙසි – ‘‘පස්‌සථ නො තුම්‌හෙ, භික්‌ඛවෙ, අමුං මහන්‌තං දාරුක්‌ඛන්‌ධං ගඞ්‌ගාය නදියා සොතෙන වුය්‌හමාන’’න්‌ති? ‘‘එවං, භන්‌තෙ’’. ‘‘සචෙ සො, භික්‌ඛවෙ, දාරුක්‌ඛන්‌ධො න ඔරිමං තීරං උපගච්‌ඡති, න පාරිමං තීරං උපගච්‌ඡති, න මජ්‌ඣෙ සංසීදිස්‌සති, න ථලෙ උස්‌සීදිස්‌සති, න මනුස්‌සග්‌ගාහො ගහෙස්‌සති, න අමනුස්‌සග්‌ගාහො ගහෙස්‌සති, න ආවට්‌ටග්‌ගාහො ගහෙස්‌සති, න අන්‌තොපූති භවිස්‌සති; එවඤ්‌හි සො, භික්‌ඛවෙ, දාරුක්‌ඛන්‌ධො සමුද්‌දනින්‌නො භවිස්‌සති සමුද්‌දපොණො සමුද්‌දපබ්‌භාරො. තං කිස්‌ස හෙතු? සමුද්‌දනින්‌නො, භික්‌ඛවෙ, ගඞ්‌ගාය නදියා සොතො සමුද්‌දපොණො සමුද්‌දපබ්‌භාරො.

    241. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati gaṅgāya nadiyā tīre. Addasā kho bhagavā mahantaṃ dārukkhandhaṃ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamānaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, amuṃ mahantaṃ dārukkhandhaṃ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamāna’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sace so, bhikkhave, dārukkhandho na orimaṃ tīraṃ upagacchati, na pārimaṃ tīraṃ upagacchati, na majjhe saṃsīdissati, na thale ussīdissati, na manussaggāho gahessati, na amanussaggāho gahessati, na āvaṭṭaggāho gahessati, na antopūti bhavissati; evañhi so, bhikkhave, dārukkhandho samuddaninno bhavissati samuddapoṇo samuddapabbhāro. Taṃ kissa hetu? Samuddaninno, bhikkhave, gaṅgāya nadiyā soto samuddapoṇo samuddapabbhāro.

    ‘‘එවමෙව ඛො, භික්‌ඛවෙ, සචෙ තුම්‌හෙපි න ඔරිමං තීරං උපගච්‌ඡථ, න පාරිමං තීරං උපගච්‌ඡථ; න මජ්‌ඣෙ සංසීදිස්‌සථ, න ථලෙ උස්‌සීදිස්‌සථ, න මනුස්‌සග්‌ගාහො ගහෙස්‌සති, න අමනුස්‌සග්‌ගාහො ගහෙස්‌සති, න ආවට්‌ටග්‌ගාහො ගහෙස්‌සති, න අන්‌තොපූතී භවිස්‌සථ; එවං තුම්‌හෙ , භික්‌ඛවෙ, නිබ්‌බානනින්‌නා භවිස්‌සථ නිබ්‌බානපොණා නිබ්‌බානපබ්‌භාරා. තං කිස්‌ස හෙතු? නිබ්‌බානනින්‌නා, භික්‌ඛවෙ, සම්‌මාදිට්‌ඨි නිබ්‌බානපොණා නිබ්‌බානපබ්‌භාරා’’ති. එවං වුත්‌තෙ, අඤ්‌ඤතරො භික්‌ඛු භගවන්‌තං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො, භන්‌තෙ, ඔරිමං තීරං, කිං පාරිමං තීරං, කො මජ්‌ඣෙ සංසාදො 1, කො ථලෙ උස්‌සාදො, කො මනුස්‌සග්‌ගාහො, කො අමනුස්‌සග්‌ගාහො, කො ආවට්‌ටග්‌ගාහො, කො අන්‌තොපූතිභාවො’’ති?

    ‘‘Evameva kho, bhikkhave, sace tumhepi na orimaṃ tīraṃ upagacchatha, na pārimaṃ tīraṃ upagacchatha; na majjhe saṃsīdissatha, na thale ussīdissatha, na manussaggāho gahessati, na amanussaggāho gahessati, na āvaṭṭaggāho gahessati, na antopūtī bhavissatha; evaṃ tumhe , bhikkhave, nibbānaninnā bhavissatha nibbānapoṇā nibbānapabbhārā. Taṃ kissa hetu? Nibbānaninnā, bhikkhave, sammādiṭṭhi nibbānapoṇā nibbānapabbhārā’’ti. Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, bhante, orimaṃ tīraṃ, kiṃ pārimaṃ tīraṃ, ko majjhe saṃsādo 2, ko thale ussādo, ko manussaggāho, ko amanussaggāho, ko āvaṭṭaggāho, ko antopūtibhāvo’’ti?

    ‘‘‘ඔරිමං තීර’න්‌ති ඛො, භික්‌ඛු, ඡන්‌නෙතං අජ්‌ඣත්‌තිකානං ආයතනානං අධිවචනං. ‘පාරිමං තීර’න්‌ති ඛො , භික්‌ඛු, ඡන්‌නෙතං බාහිරානං ආයතනානං අධිවචනං. ‘මජ්‌ඣෙ සංසාදො’ති ඛො, භික්‌ඛු, නන්‌දීරාගස්‌සෙතං අධිවචනං. ‘ථලෙ උස්‌සාදො’ති ඛො, භික්‌ඛු, අස්‌මිමානස්‌සෙතං අධිවචනං.

    ‘‘‘Orimaṃ tīra’nti kho, bhikkhu, channetaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ. ‘Pārimaṃ tīra’nti kho , bhikkhu, channetaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ. ‘Majjhe saṃsādo’ti kho, bhikkhu, nandīrāgassetaṃ adhivacanaṃ. ‘Thale ussādo’ti kho, bhikkhu, asmimānassetaṃ adhivacanaṃ.

    ‘‘කතමො ච, භික්‌ඛු, මනුස්‌සග්‌ගාහො? ඉධ, භික්‌ඛු, ගිහීහි සංසට්‌ඨො 3 විහරති, සහනන්‌දී සහසොකී, සුඛිතෙසු සුඛිතො, දුක්‌ඛිතෙසු දුක්‌ඛිතො, උප්‌පන්‌නෙසු කිච්‌චකරණීයෙසු අත්‌තනා තෙසු යොගං ආපජ්‌ජති. අයං වුච්‌චති, භික්‌ඛු, මනුස්‌සග්‌ගාහො.

    ‘‘Katamo ca, bhikkhu, manussaggāho? Idha, bhikkhu, gihīhi saṃsaṭṭho 4 viharati, sahanandī sahasokī, sukhitesu sukhito, dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā tesu yogaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, bhikkhu, manussaggāho.

    ‘‘කතමො ච, භික්‌ඛු, අමනුස්‌සග්‌ගාහො? ඉධ, භික්‌ඛු, එකච්‌චො අඤ්‌ඤතරං දෙවනිකායං පණිධාය බ්‍රහ්‌මචරියං චරති – ‘ඉමිනාහං සීලෙන වා වතෙන වා තපෙන වා බ්‍රහ්‌මචරියෙන වා දෙවො වා භවිස්‌සාමි දෙවඤ්‌ඤතරො වා’ති. අයං වුච්‌චති, භික්‌ඛු, අමනුස්‌සග්‌ගාහො. ‘ආවට්‌ටග්‌ගාහො’ති ඛො, භික්‌ඛු, පඤ්‌චන්‌නෙතං කාමගුණානං අධිවචනං.

    ‘‘Katamo ca, bhikkhu, amanussaggāho? Idha, bhikkhu, ekacco aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu, amanussaggāho. ‘Āvaṭṭaggāho’ti kho, bhikkhu, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ.

    ‘‘කතමො ච, භික්‌ඛු, අන්‌තොපූතිභාවො? ඉධ, භික්‌ඛු, එකච්‌චො දුස්‌සීලො හොති පාපධම්‌මො අසුචිසඞ්‌කස්‌සරසමාචාරො පටිච්‌ඡන්‌නකම්‌මන්‌තො අස්‌සමණො සමණපටිඤ්‌ඤො අබ්‍රහ්‌මචාරී බ්‍රහ්‌මචාරිපටිඤ්‌ඤො අන්‌තොපූති අවස්‌සුතො කසම්‌බුජාතො. අයං වුච්‌චති, භික්‌ඛු, ‘අන්‌තොපූතිභාවො’’’ති.

    ‘‘Katamo ca, bhikkhu, antopūtibhāvo? Idha, bhikkhu, ekacco dussīlo hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto. Ayaṃ vuccati, bhikkhu, ‘antopūtibhāvo’’’ti.

    තෙන ඛො පන සමයෙන නන්‌දො ගොපාලකො භගවතො අවිදූරෙ ඨිතො හොති. අථ ඛො නන්‌දො ගොපාලකො භගවන්‌තං එතදවොච – ‘‘අහං ඛො, භන්‌තෙ, න ඔරිමං තීරං උපගච්‌ඡාමි, න පාරිමං තීරං උපගච්‌ඡාමි, න මජ්‌ඣෙ සංසීදිස්‌සාමි, න ථලෙ උස්‌සීදිස්‌සාමි, න මං මනුස්‌සග්‌ගාහො ගහෙස්‌සති, න අමනුස්‌සග්‌ගාහො ගහෙස්‌සති, න ආවට්‌ටග්‌ගාහො ගහෙස්‌සති, න අන්‌තොපූති භවිස්‌සාමි. ලභෙය්‍යාහං, භන්‌තෙ, භගවතො සන්‌තිකෙ පබ්‌බජ්‌ජං, ලභෙය්‍යං උපසම්‌පද’’න්‌ති. ‘‘තෙන හි ත්‌වං, නන්‌ද, සාමිකානං ගාවො නිය්‍යාතෙහී’’ති 5. ‘‘ගමිස්‌සන්‌ති, භන්‌තෙ, ගාවො වච්‌ඡගිද්‌ධිනියො’’ති. ‘‘නිය්‍යාතෙහෙව ත්‌වං, නන්‌ද, සාමිකානං ගාවො’’ති. අථ ඛො නන්‌දො ගොපාලකො සාමිකානං ගාවො නිය්‍යාතෙත්‌වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්‌කමි; උපසඞ්‌කමිත්‌වා භගවන්‌තං එතදවොච – ‘‘නිය්‍යාතිතා 6, භන්‌තෙ, සාමිකානං ගාවො. ලභෙය්‍යාහං, භන්‌තෙ, භගවතො සන්‌තිකෙ පබ්‌බජ්‌ජං, ලභෙය්‍යං උපසම්‌පද’’න්‌ති. අලත්‌ථ ඛො නන්‌දො ගොපාලකො භගවතො සන්‌තිකෙ පබ්‌බජ්‌ජං, අලත්‌ථ උපසම්‌පදං. අචිරූපසම්‌පන්‌නො ච පනායස්‌මා නන්‌දො එකො වූපකට්‌ඨො…පෙ.… අඤ්‌ඤතරො ච පනායස්‌මා නන්‌දො අරහතං අහොසීති. චතුත්‌ථං.

    Tena kho pana samayena nando gopālako bhagavato avidūre ṭhito hoti. Atha kho nando gopālako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhante, na orimaṃ tīraṃ upagacchāmi, na pārimaṃ tīraṃ upagacchāmi, na majjhe saṃsīdissāmi, na thale ussīdissāmi, na maṃ manussaggāho gahessati, na amanussaggāho gahessati, na āvaṭṭaggāho gahessati, na antopūti bhavissāmi. Labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. ‘‘Tena hi tvaṃ, nanda, sāmikānaṃ gāvo niyyātehī’’ti 7. ‘‘Gamissanti, bhante, gāvo vacchagiddhiniyo’’ti. ‘‘Niyyāteheva tvaṃ, nanda, sāmikānaṃ gāvo’’ti. Atha kho nando gopālako sāmikānaṃ gāvo niyyātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘niyyātitā 8, bhante, sāmikānaṃ gāvo. Labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. Alattha kho nando gopālako bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno ca panāyasmā nando eko vūpakaṭṭho…pe… aññataro ca panāyasmā nando arahataṃ ahosīti. Catutthaṃ.







    Footnotes:
    1. සංසීදො (ක.), සංසීදිතො (ස්‍යා. කං.)
    2. saṃsīdo (ka.), saṃsīdito (syā. kaṃ.)
    3. ගිහිසංසට්‌ඨො (ක.)
    4. gihisaṃsaṭṭho (ka.)
    5. නීය්‍යාදෙහීති (සී.), නිය්‍යාදෙහීති (ස්‍යා. කං. පී.)
    6. නිය්‍යාතා (ස්‍යා. කං. ක. සී. අට්‌ඨ.)
    7. nīyyādehīti (sī.), niyyādehīti (syā. kaṃ. pī.)
    8. niyyātā (syā. kaṃ. ka. sī. aṭṭha.)



    Related texts:



    අට්‌ඨකථා • Aṭṭhakathā / සුත්‌තපිටක (අට්‌ඨකථා) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / සංයුත්‌තනිකාය (අට්‌ඨකථා) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / 4. පඨමදාරුක්‌ඛන්‌ධොපමසුත්‌තවණ්‌ණනා • 4. Paṭhamadārukkhandhopamasuttavaṇṇanā

    ටීකා • Tīkā / සුත්‌තපිටක (ටීකා) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / සංයුත්‌තනිකාය (ටීකා) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / 4. පඨමදාරුක්‌ඛන්‌ධොපමසුත්‌තවණ්‌ණනා • 4. Paṭhamadārukkhandhopamasuttavaṇṇanā


    © 1991-2023 The Titi Tudorancea Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
    Contact