Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਥੇਰਗਾਥਾ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Theragāthā-aṭṭhakathā

    ੧੦. ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾવਣ੍ਣਨਾ

    10. Puṇṇattheragāthāvaṇṇanā

    ਸੀਲਮੇવਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ। ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭવੇ વਿવਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਨવੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਬੁਦ੍ਧਸੁਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍વਾ વਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨવਂ ਦਿਸ੍વਾ ਘਰਾવਾਸਂ ਪਹਾਯ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍વਾ ਹਿਮવਨ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ਪਣ੍ਣਕੁਟਿਂ ਕਤ੍વਾ વਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ। ਤਸ੍ਸ વਸਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅવਿਦੂਰੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਭਾਰੇ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਆਬਾਧਿਕੋ ਹੁਤ੍વਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਮਹਾ ਆਲੋਕੋ ਅਹੋਸਿ। ਤਂ ਦਿਸ੍વਾ ਸੋ, ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਆਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ વੀਮਂਸਨવਸੇਨ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਭਾਰੇ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਂ ਦਿਸ੍વਾ ਗਨ੍ਧਦਾਰੂਨਿ ਸਂਕਡ੍ਢਿਤ੍વਾ ਸਰੀਰਂ ਝਾਪੇਤ੍વਾ ਗਨ੍ਧੋਦਕੇਨ ਉਪਸਿਞ੍ਚਿ। ਤਤ੍ਥੇਕੋ ਦੇવਪੁਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਠਤ੍વਾ ਏવਮਾਹ – ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ, ਬਹੁਂ ਤਯਾ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸવਨ੍ਤੇਨ ਪੂਰਿਤਂ ਸੁਗਤਿਸਂવਤ੍ਤਨਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤੇਨ ਤ੍વਂ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇવ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸਿ, ‘ਪੁਣ੍ਣੋ’ਤਿ ਚ ਤੇ ਨਾਮਂ ਭવਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ। ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇવਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦੇ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨੇ ਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਪੁਣ੍ਣੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ। ਸੋ વਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ વਾਣਿਜ੍ਜવਸੇਨ ਮਹਤਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾવਤ੍ਥਿਂ ਗਤੋ। ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਭਗવਾ ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ વਿਹਰਤਿ। ਅਥ ਸੋ ਸਾવਤ੍ਥਿવਾਸੀਹਿ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ વਿਹਾਰਂ ਗਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍વਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍વਾ વਤ੍ਤਪਟਿવਤ੍ਤੇਹਿ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤੋ વਿਹਾਸਿ। ਸੋ ਏਕਦਿવਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ, ‘‘ਸਾਧੁ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਭਗવਾ, ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਓવਾਦੇਨ ਓવਦਤੁ, ਯਮਹਂ ਸੁਤ੍વਾ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦੇ વਿਹਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ। ਤਸ੍ਸ ਭਗવਾ, ‘‘ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਪੁਣ੍ਣ, ਚਕ੍ਖੁવਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ॰ ਨਿ॰ ੩.੩੯੫; ਸਂ॰ ਨਿ॰ ੪.੮੮) ਓવਾਦਂ ਦਤ੍વਾ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਾਪੇਤ੍વਾ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ। ਸੋ ਭਗવਨ੍ਤਂ વਨ੍ਦਿਤ੍વਾ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨੇ વਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਮਥવਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍વਾ ਤਿਸ੍ਸੋ વਿਜ੍ਜਾ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ। ਤੇਨ વੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ॰ ਥੇਰ ੧.੪੧.੨੯-੪੪) –

    Sīlamevāti āyasmato puṇṇattherassa gāthā. Kā uppatti? Sopi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinanto ito ekanavute kappe buddhasuññe loke brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto brāhmaṇasippesu nipphattiṃ gantvā kāmesu ādīnavaṃ disvā gharāvāsaṃ pahāya tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā himavantappadese paṇṇakuṭiṃ katvā vāsaṃ kappesi. Tassa vasanaṭṭhānassa avidūre ekasmiṃ pabbhāre paccekabuddho ābādhiko hutvā parinibbāyi, tassa parinibbānasamaye mahā āloko ahosi. Taṃ disvā so, ‘‘kathaṃ nu kho ayaṃ āloko uppanno’’ti vīmaṃsanavasena ito cito ca āhiṇḍanto pabbhāre paccekasambuddhaṃ parinibbutaṃ disvā gandhadārūni saṃkaḍḍhitvā sarīraṃ jhāpetvā gandhodakena upasiñci. Tattheko devaputto antalikkhe ṭhatvā evamāha – ‘‘sādhu, sādhu, sappurisa, bahuṃ tayā puññaṃ pasavantena pūritaṃ sugatisaṃvattaniyaṃ kammaṃ tena tvaṃ sugatīsuyeva uppajjissasi, ‘puṇṇo’ti ca te nāmaṃ bhavissatī’’ti. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sunāparantajanapade suppārakapaṭṭane gahapatikule nibbatti, puṇṇotissa nāmaṃ ahosi. So vayappatto vāṇijjavasena mahatā satthena saddhiṃ sāvatthiṃ gato. Tena ca samayena bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. Atha so sāvatthivāsīhi upāsakehi saddhiṃ vihāraṃ gato satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vattapaṭivattehi ācariyupajjhāye ārādhento vihāsi. So ekadivasaṃ satthāraṃ upasaṅkamitvā, ‘‘sādhu maṃ, bhante bhagavā, saṃkhittena ovādena ovadatu, yamahaṃ sutvā sunāparantajanapade vihareyya’’nti āha. Tassa bhagavā, ‘‘santi kho, puṇṇa, cakkhuviññeyyā rūpā’’tiādinā (ma. ni. 3.395; saṃ. ni. 4.88) ovādaṃ datvā sīhanādaṃ nadāpetvā vissajjesi. So bhagavantaṃ vanditvā sunāparantajanapadaṃ gantvā suppārakapaṭṭane viharanto samathavipassanaṃ ussukkāpetvā tisso vijjā sacchākāsi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. thera 1.41.29-44) –

    ‘‘ਪਬ੍ਭਾਰਕੂਟਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਪਰਾਜਿਤੋ।

    ‘‘Pabbhārakūṭaṃ nissāya, sayambhū aparājito;

    ਆਬਾਧਿਕੋ ਚ ਸੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, વਸਤਿ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ॥

    Ābādhiko ca so buddho, vasati pabbatantare.

    ‘‘ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਸਾਮਨ੍ਤਾ, ਪਨਾਦੋ ਆਸਿ ਤਾવਦੇ।

    ‘‘Mama assamasāmantā, panādo āsi tāvade;

    ਬੁਦ੍ਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਯਮਾਨਮ੍ਹਿ, ਆਲੋਕੋ ਉਦਪਜ੍ਜਥ॥

    Buddhe nibbāyamānamhi, āloko udapajjatha.

    ‘‘ਯਾવਤਾ વਨਸਣ੍ਡਸ੍ਮਿਂ, ਅਚ੍ਛਕੋਕਤਰਚ੍ਛਕਾ।

    ‘‘Yāvatā vanasaṇḍasmiṃ, acchakokataracchakā;

    વਾਲ਼ਾ ਚ ਕੇਸਰੀ ਸਬ੍ਬੇ, ਅਭਿਗਜ੍ਜਿਂਸੁ ਤਾવਦੇ॥

    Vāḷā ca kesarī sabbe, abhigajjiṃsu tāvade.

    ‘‘ਉਪ੍ਪਾਤਂ ਤਮਹਂ ਦਿਸ੍વਾ, ਪਬ੍ਭਾਰਂ ਅਗਮਾਸਹਂ।

    ‘‘Uppātaṃ tamahaṃ disvā, pabbhāraṃ agamāsahaṃ;

    ਤਤ੍ਥਦ੍ਦਸਾਸਿਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਂ ਅਪਰਾਜਿਤਂ॥

    Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, nibbutaṃ aparājitaṃ.

    ‘‘ਸੁਫੁਲ੍ਲਂ ਸਾਲਰਾਜਂવ, ਸਤਰਂਸਿਂવ ਉਗ੍ਗਤਂ।

    ‘‘Suphullaṃ sālarājaṃva, sataraṃsiṃva uggataṃ;

    વੀਤਚ੍ਚਿਕਂવ ਅਙ੍ਗਾਰਂ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਂ ਅਪਰਾਜਿਤਂ॥

    Vītaccikaṃva aṅgāraṃ, nibbutaṃ aparājitaṃ.

    ‘‘ਤਿਣਂ ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਪੂਰੇਤ੍વਾ, ਚਿਤਕਂ ਤਤ੍ਥਕਾਸਹਂ।

    ‘‘Tiṇaṃ kaṭṭhañca pūretvā, citakaṃ tatthakāsahaṃ;

    ਚਿਤਕਂ ਸੁਕਤਂ ਕਤ੍વਾ, ਸਰੀਰਂ ਝਾਪਯਿਂ ਅਹਂ॥

    Citakaṃ sukataṃ katvā, sarīraṃ jhāpayiṃ ahaṃ.

    ‘‘ਸਰੀਰਂ ਝਾਪਯਿਤ੍વਾਨ, ਗਨ੍ਧਤੋਯਂ ਸਮੋਕਿਰਿਂ।

    ‘‘Sarīraṃ jhāpayitvāna, gandhatoyaṃ samokiriṃ;

    ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਠਿਤੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਨਾਮਮਗ੍ਗਹਿ ਤਾવਦੇ॥

    Antalikkhe ṭhito yakkho, nāmamaggahi tāvade.

    ‘‘ਯਂ ਪੂਰਿਤਂ ਤਯਾ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਸਯਮ੍ਭੁਸ੍ਸ ਮਹੇਸਿਨੋ।

    ‘‘Yaṃ pūritaṃ tayā kiccaṃ, sayambhussa mahesino;

    ਪੁਣ੍ਣਕੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਸਦਾ ਹੋਹਿ ਤੁવਂ ਮੁਨੇ॥

    Puṇṇako nāma nāmena, sadā hohi tuvaṃ mune.

    ‘‘ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚવਿਤ੍વਾਨ, ਦੇવਲੋਕਂ ਅਗਚ੍ਛਹਂ।

    ‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, devalokaṃ agacchahaṃ;

    ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਮਯੋ ਗਨ੍ਧੋ, ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਾ ਪવਸ੍ਸਤਿ॥

    Tattha dibbamayo gandho, antalikkhā pavassati.

    ‘‘ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਮੇ, ਪੁਣ੍ਣਕੋਤਿ ਅਹੂ ਤਦਾ।

    ‘‘Tatrāpi nāmadheyyaṃ me, puṇṇakoti ahū tadā;

    ਦੇવਭੂਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੋ વਾ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਪੂਰਯਾਮਹਂ॥

    Devabhūto manusso vā, saṅkappaṃ pūrayāmahaṃ.

    ‘‘ਇਦਂ ਪਚ੍ਛਿਮਕਂ ਮਯ੍ਹਂ, ਚਰਿਮੋ વਤ੍ਤਤੇ ਭવੋ।

    ‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;

    ਇਧਾਪਿ ਪੁਣ੍ਣਕੋ ਨਾਮ, ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਪਕਾਸਤਿ॥

    Idhāpi puṇṇako nāma, nāmadheyyaṃ pakāsati.

    ‘‘ਤੋਸਯਿਤ੍વਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਗੋਤਮਂ ਸਕ੍ਯਪੁਙ੍ਗવਂ।

    ‘‘Tosayitvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;

    ਸਬ੍ਬਾਸવੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, વਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸવੋ॥

    Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

    ‘‘ਏਕਨવੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਮਕਰਿਂ ਤਦਾ।

    ‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;

    ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਤਨੁਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ॥

    Duggatiṃ nābhijānāmi, tanukiccassidaṃ phalaṃ.

    ‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ॰… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ॥

    ‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

    ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍વਾ ਥੇਰੋ ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਪ੍ਪਸਾਦੇਸਿ। ਯਤੋ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਸਾ ਉਪਾਸਕਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਾ ਚ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਉਪਾਸਿਕਾਭਾવਂ ਪਟਿવੇਦੇਸੁਂ। ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਰਤ੍ਤਚਨ੍ਦਨੇਨ ਚਨ੍ਦਨਮਾਲ਼ਂ ਨਾਮ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍વਾ, ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਾਲ਼ਂ ਪਟਿਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਦੂਤੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ । ਭਗવਾ ਚ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾવੇਨ ਤਤ੍ਤਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਚਨ੍ਦਨਮਾਲ਼ਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍વਾ ਅਰੁਣੇ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤੇਯੇવ ਪਚ੍ਚਾਗਮਾਸਿ। ਥੇਰੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

    Arahattaṃ pana patvā thero bahū manusse sāsane abhippasādesi. Yato pañcasatamattā purisā upāsakattaṃ pañcasatamattā ca itthiyo upāsikābhāvaṃ paṭivedesuṃ. So tattha rattacandanena candanamāḷaṃ nāma gandhakuṭiṃ kārāpetvā, ‘‘satthā pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ māḷaṃ paṭicchatū’’ti bhagavantaṃ pupphadūtena nimantesi . Bhagavā ca iddhānubhāvena tattakehi bhikkhūhi saddhiṃ tattha gantvā candanamāḷaṃ paṭiggahetvā aruṇe anuṭṭhiteyeva paccāgamāsi. Thero aparabhāge parinibbānasamaye aññaṃ byākaronto –

    ੭੦.

    70.

    ‘‘ਸੀਲਮੇવ ਇਧ ਅਗ੍ਗਂ, ਪਞ੍ਞવਾ ਪਨ ਉਤ੍ਤਮੋ।

    ‘‘Sīlameva idha aggaṃ, paññavā pana uttamo;

    ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਦੇવੇਸੁ, ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਤੋ ਜਯ’’ਨ੍ਤਿ॥ – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ।

    Manussesu ca devesu, sīlapaññāṇato jaya’’nti. – gāthaṃ abhāsi;

    ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸੀਲਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਾਨਟ੍ਠੇਨ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾ, ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਨਰੋ ਸਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਸਂ॰ ਨਿ॰ ੧.੨੩; ਪੇਟਕੋ॰ ੨੨; વਿਸੁਦ੍ਧਿ॰ ੧.੧)। ਸਮਾਦਹਤਿ ਚ ਤਂ ਕਾਯવਾਚਾਅવਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਤਯਿਦਂ ਸੀਲਮੇવ ਅਗ੍ਗਂ ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਮੂਲਭਾવਤੋ ਪਮੁਖਭਾવਤੋ ਚ। ਯਥਾਹ – ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਤ੍વਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਆਦਿਮੇવ વਿਸੋਧੇਹਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ। ਕੋ ਚਾਦਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁવਿਸੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ॰ ਨਿ॰ ੫.੩੬੯), ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮੁਖਮੇਤਂ ਪਮੁਖਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾવ॰ ੧੩੫) ਚ ਆਦਿ। ਇਧਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ। ਪਞ੍ਞવਾਤਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ। ਸੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਪવਰੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਗਾਥਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯਯੇવ ਸੇਟ੍ਠਭਾવਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ। ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰਾ ਹਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ। ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਗ੍ਗਸੇਟ੍ਠਭਾવਂ ਕਾਰਣਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਦੇવੇਸੁ, ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਤੋ ਜਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ। ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁ ਪਟਿਪਕ੍ਖਜਯੋ ਕਾਮਕਿਲੇਸਜਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ।

    Tattha sīlanti sīlanaṭṭhena sīlaṃ, patiṭṭhānaṭṭhena samādhānaṭṭhena cāti attho. Sīlañhi sabbaguṇānaṃ patiṭṭhā, tenāha – ‘‘sīle patiṭṭhāya naro sapañño’’ti (saṃ. ni. 1.23; peṭako. 22; visuddhi. 1.1). Samādahati ca taṃ kāyavācāavippakiṇṇaṃ karotīti attho. Tayidaṃ sīlameva aggaṃ sabbaguṇānaṃ mūlabhāvato pamukhabhāvato ca. Yathāha – ‘‘tasmātiha, tvaṃ bhikkhu, ādimeva visodhehi kusalesu dhammesu. Ko cādi kusalānaṃ dhammānaṃ sīlañca suvisuddha’’nti (saṃ. ni. 5.369), ‘‘pātimokkhanti mukhametaṃ pamukhameta’’nti (mahāva. 135) ca ādi. Idhāti nipātamattaṃ. Paññavāti ñāṇasampanno. So uttamo seṭṭho pavaroti puggalādhiṭṭhānāya gāthāya paññāyayeva seṭṭhabhāvaṃ dasseti. Paññuttarā hi kusalā dhammā. Idāni taṃ sīlapaññānaṃ aggaseṭṭhabhāvaṃ kāraṇato dasseti ‘‘manussesu ca devesu, sīlapaññāṇato jaya’’nti ca. Sīlapaññāṇahetu paṭipakkhajayo kāmakilesajayo hotīti attho.

    ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।

    Puṇṇattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

    ਸਤ੍ਤਮવਗ੍ਗવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।

    Sattamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.







    Related texts:



    ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯ • Khuddakanikāya / ਥੇਰਗਾਥਾਪਾਲ਼ਿ • Theragāthāpāḷi / ੧੦. ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾ • 10. Puṇṇattheragāthā


    © 1991-2023 The Titi Tudorancea Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
    Contact