Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ • Aṅguttaranikāya |
੯. ਤਣ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
9. Taṇhāsuttaṃ
੧੯੯. ਭਗવਾ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਤਣ੍ਹਂ વੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਜਾਲਿਨਿਂ ਸਰਿਤਂ વਿਸਟਂ વਿਸਤ੍ਤਿਕਂ, ਯਾਯ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਉਦ੍ਧਸ੍ਤੋ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੋ ਤਨ੍ਤਾਕੁਲਕਜਾਤੋ ਗੁਲਾਗੁਣ੍ਠਿਕਜਾਤੋ 1 ਮੁਞ੍ਜਪਬ੍ਬਜਭੂਤੋ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ વਿਨਿਪਾਤਂ ਸਂਸਾਰਂ ਨਾਤਿવਤ੍ਤਤਿ। ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ। ‘‘ਏવਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗવਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ। ਭਗવਾ ਏਤਦવੋਚ –
199. Bhagavā etadavoca – ‘‘taṇhaṃ vo, bhikkhave, desessāmi jāliniṃ saritaṃ visaṭaṃ visattikaṃ, yāya ayaṃ loko uddhasto pariyonaddho tantākulakajāto gulāguṇṭhikajāto 2 muñjapabbajabhūto apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ saṃsāraṃ nātivattati. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
‘‘ਕਤਮਾ ਚ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਤਣ੍ਹਾ ਜਾਲਿਨੀ ਸਰਿਤਾ વਿਸਟਾ વਿਸਤ੍ਤਿਕਾ, ਯਾਯ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਉਦ੍ਧਸ੍ਤੋ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੋ ਤਨ੍ਤਾਕੁਲਕਜਾਤੋ ਗੁਲਾਗੁਣ੍ਠਿਕਜਾਤੋ ਮੁਞ੍ਜਪਬ੍ਬਜਭੂਤੋ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ વਿਨਿਪਾਤਂ ਸਂਸਾਰਂ ਨਾਤਿવਤ੍ਤਤਿ ? ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਖੋ ਪਨਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ ਬਾਹਿਰਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ।
‘‘Katamā ca sā, bhikkhave, taṇhā jālinī saritā visaṭā visattikā, yāya ayaṃ loko uddhasto pariyonaddho tantākulakajāto gulāguṇṭhikajāto muñjapabbajabhūto apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ saṃsāraṃ nātivattati ? Aṭṭhārasa kho panimāni, bhikkhave, taṇhāvicaritāni ajjhattikassa upādāya, aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni bāhirassa upādāya.
‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ? ਅਸ੍ਮੀਤਿ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸਤਿ ਇਤ੍ਥਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤਿ, ਏવਂਸ੍ਮੀਤਿ 3 ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਸਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤਿ, ਸਤਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤਿ, ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਏવਂ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਪਿਹਂ 4 ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਪਿਹਂ 5 ਇਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਪਿਹਂ 6 ਏવਂ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਪਿਹਂ 7 ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ , ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਤ੍ਥਂ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਏવਂ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ। ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ।
‘‘Katamāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni ajjhattikassa upādāya? Asmīti, bhikkhave, sati itthasmīti hoti, evaṃsmīti 8 hoti, aññathāsmīti hoti, asasmīti hoti, satasmīti hoti, santi hoti, itthaṃ santi hoti, evaṃ santi hoti, aññathā santi hoti, apihaṃ 9 santi hoti, apihaṃ 10 itthaṃ santi hoti, apihaṃ 11 evaṃ santi hoti, apihaṃ 12 aññathā santi hoti , bhavissanti hoti, itthaṃ bhavissanti hoti, evaṃ bhavissanti hoti, aññathā bhavissanti hoti. Imāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni ajjhattikassa upādāya.
‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ ਬਾਹਿਰਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ? ਇਮਿਨਾਸ੍ਮੀਤਿ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਤ੍ਥਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏવਂਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਥਾਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਸਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਸਤਸ੍ਮੀਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਇਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏવਂ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਪਿਹਂ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਪਿਹਂ ਇਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਪਿਹਂ ਏવਂ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਪਿਹਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਇਤ੍ਥਂ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏવਂ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ। ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ ਬਾਹਿਰਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ।
‘‘Katamāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni bāhirassa upādāya? Imināsmīti, bhikkhave, sati iminā itthasmīti hoti, iminā evaṃsmīti hoti, iminā aññathāsmīti hoti, iminā asasmīti hoti, iminā satasmīti hoti, iminā santi hoti, iminā itthaṃ santi hoti, iminā evaṃ santi hoti, iminā aññathā santi hoti, iminā apihaṃ santi hoti, iminā apihaṃ itthaṃ santi hoti, iminā apihaṃ evaṃ santi hoti, iminā apihaṃ aññathā santi hoti, iminā bhavissanti hoti, iminā itthaṃ bhavissanti hoti, iminā evaṃ bhavissanti hoti, iminā aññathā bhavissanti hoti. Imāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni bāhirassa upādāya.
‘‘ਇਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ ਬਾਹਿਰਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ। ਇਮਾਨਿ વੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ। ਇਤਿ ਏવਰੂਪਾਨਿ ਅਤੀਤਾਨਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ, ਅਨਾਗਤਾਨਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ , ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਾਨਿ। ਏવਂ ਅਟ੍ਠਸਤਂ ਤਣ੍ਹਾવਿਚਰਿਤਂ ਹੋਨ੍ਤਿ।
‘‘Iti aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni ajjhattikassa upādāya, aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni bāhirassa upādāya. Imāni vuccanti, bhikkhave, chattiṃsa taṇhāvicaritāni. Iti evarūpāni atītāni chattiṃsa taṇhāvicaritāni, anāgatāni chattiṃsa taṇhāvicaritāni , paccuppannāni chattiṃsa taṇhāvicaritāni. Evaṃ aṭṭhasataṃ taṇhāvicaritaṃ honti.
‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਤਣ੍ਹਾ ਜਾਲਿਨੀ ਸਰਿਤਾ વਿਸਟਾ વਿਸਤ੍ਤਿਕਾ, ਯਾਯ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਉਦ੍ਧਸ੍ਤੋ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੋ ਤਨ੍ਤਾਕੁਲਕਜਾਤੋ ਗੁਲਾਗੁਣ੍ਠਿਕਜਾਤੋ ਮੁਞ੍ਜਪਬ੍ਬਜਭੂਤੋ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ વਿਨਿਪਾਤਂ ਸਂਸਾਰਂ ਨਾਤਿવਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ। ਨવਮਂ।
‘‘Ayaṃ kho sā, bhikkhave, taṇhā jālinī saritā visaṭā visattikā, yāya ayaṃ loko uddhasto pariyonaddho tantākulakajāto gulāguṇṭhikajāto muñjapabbajabhūto apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ saṃsāraṃ nātivattatī’’ti. Navamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ੯. ਤਣ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 9. Taṇhāsuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ੯-੧੦. ਤਣ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿવਣ੍ਣਨਾ • 9-10. Taṇhāsuttādivaṇṇanā