Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / పటిసమ్భిదామగ్గ-అట్ఠకథా • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā |
౧౩. విముత్తిఞాణనిద్దేసవణ్ణనా
13. Vimuttiñāṇaniddesavaṇṇanā
౬౪. విముత్తిఞాణనిద్దేసే సక్కాయదిట్ఠీతి విజ్జమానట్ఠేన సతి ఖన్ధపఞ్చకసఙ్ఖాతే కాయే, సయం వా సతీ తస్మిం కాయే దిట్ఠీతి సక్కాయదిట్ఠి. విచికిచ్ఛాతి విగతా చికిచ్ఛా, సభావం వా విచినన్తో ఏతాయ కిచ్ఛతి కిలమతీతి విచికిచ్ఛా. సీలబ్బతపరామాసోతి సీలేన సుద్ధి వతేన సుద్ధి సీలబ్బతేన సుద్ధీతి గహితఅభినివేసో. సో హి సభావం అతిక్కమిత్వా పరతో ఆమసతీతి సీలబ్బతపరామాసో. ఉభిన్నం సమానేపి దిట్ఠిభావే తక్కఞ్చ పరూపదేసఞ్చ వినా పకతియా ఏవ సక్కాయదిట్ఠిగహణతో పకతిభూతాయ వీసతివత్థుకాయ సక్కాయదిట్ఠియా పహానేనేవ సబ్బదిట్ఠిప్పహానదస్సనత్థం సక్కాయదిట్ఠి వుత్తా. సీలబ్బతపరామాసో పన ‘‘సుద్ధిపటిపదం పటిపజ్జామా’’తి పటిపన్నానం పటిపదాయ మిచ్ఛాభావదస్సనత్థం విసుం వుత్తోతి వేదితబ్బో. తిణ్ణమ్పి అనుసయప్పహానేనేవ పహానం దస్సేతుం దిట్ఠానుసయో విచికిచ్ఛానుసయోతి వుత్తం, న విసుం కిలేసత్తా. ఉపక్కిలేసాతి కిలేసేన్తి ఉపతాపేన్తి విబాధేన్తీతి కిలేసా, థామగతట్ఠేన భుసా కిలేసాతి ఉపక్కిలేసా. సమ్మా సముచ్ఛిన్నా హోన్తీతి సముచ్ఛేదప్పహానేన అనుప్పాదనిరోధేన సమ్మా సముచ్ఛిన్నా హోన్తి. సపరియుట్ఠానేహీతి చిత్తం పరియోనన్ధన్తాని ఉట్ఠేన్తి ఉప్పజ్జన్తీతి పరియుట్ఠానాని, సముదాచారప్పత్తానం కిలేసానమేతం అధివచనం. సహ పరియుట్ఠానేహీతి సపరియుట్ఠానాని. తేహి సపరియుట్ఠానేహి అనుసయితఉపక్కిలేసేహి. చిత్తం విముత్తం హోతీతి తేసం అభబ్బుప్పత్తికభూతత్తా సన్తతివసేన పవత్తమానం చిత్తం తతో విముత్తం నామ హోతి. తదేవ సుట్ఠు విముత్తత్తా సువిముత్తం. తంవిముత్తిఞాతట్ఠేనాతి తస్సా విముత్తియా జాననట్ఠేన.
64. Vimuttiñāṇaniddese sakkāyadiṭṭhīti vijjamānaṭṭhena sati khandhapañcakasaṅkhāte kāye, sayaṃ vā satī tasmiṃ kāye diṭṭhīti sakkāyadiṭṭhi. Vicikicchāti vigatā cikicchā, sabhāvaṃ vā vicinanto etāya kicchati kilamatīti vicikicchā. Sīlabbataparāmāsoti sīlena suddhi vatena suddhi sīlabbatena suddhīti gahitaabhiniveso. So hi sabhāvaṃ atikkamitvā parato āmasatīti sīlabbataparāmāso. Ubhinnaṃ samānepi diṭṭhibhāve takkañca parūpadesañca vinā pakatiyā eva sakkāyadiṭṭhigahaṇato pakatibhūtāya vīsativatthukāya sakkāyadiṭṭhiyā pahāneneva sabbadiṭṭhippahānadassanatthaṃ sakkāyadiṭṭhi vuttā. Sīlabbataparāmāso pana ‘‘suddhipaṭipadaṃ paṭipajjāmā’’ti paṭipannānaṃ paṭipadāya micchābhāvadassanatthaṃ visuṃ vuttoti veditabbo. Tiṇṇampi anusayappahāneneva pahānaṃ dassetuṃ diṭṭhānusayo vicikicchānusayoti vuttaṃ, na visuṃ kilesattā. Upakkilesāti kilesenti upatāpenti vibādhentīti kilesā, thāmagataṭṭhena bhusā kilesāti upakkilesā. Sammā samucchinnā hontīti samucchedappahānena anuppādanirodhena sammā samucchinnā honti. Sapariyuṭṭhānehīti cittaṃ pariyonandhantāni uṭṭhenti uppajjantīti pariyuṭṭhānāni, samudācārappattānaṃ kilesānametaṃ adhivacanaṃ. Saha pariyuṭṭhānehīti sapariyuṭṭhānāni. Tehi sapariyuṭṭhānehi anusayitaupakkilesehi. Cittaṃ vimuttaṃ hotīti tesaṃ abhabbuppattikabhūtattā santativasena pavattamānaṃ cittaṃ tato vimuttaṃ nāma hoti. Tadeva suṭṭhu vimuttattā suvimuttaṃ. Taṃvimuttiñātaṭṭhenāti tassā vimuttiyā jānanaṭṭhena.
విముత్తిఞాణనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.
Vimuttiñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
తిపిటక (మూల) • Tipiṭaka (Mūla) / సుత్తపిటక • Suttapiṭaka / ఖుద్దకనికాయ • Khuddakanikāya / పటిసమ్భిదామగ్గపాళి • Paṭisambhidāmaggapāḷi / ౧౩. విముత్తిఞాణనిద్దేసో • 13. Vimuttiñāṇaniddeso