Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಕಙ್ಖಾವಿತರಣೀ-ಅಭಿನವ-ಟೀಕಾ • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā

    ೭. ವಿಕಾಲಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

    7. Vikālabhojanasikkhāpadavaṇṇanā

    ವಿಕಾಲೇತಿ ಏತ್ಥ ಅರುಣುಗ್ಗಮನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೋ, ಅಯಂ ಬುದ್ಧಾದೀನಂ ಅರಿಯಾನಂ ಆಚಿಣ್ಣಸಮಾಚಿಣ್ಣೋ ಭೋಜನಸ್ಸ ಕಾಲೋ ನಾಮ। ತದಞ್ಞೋ ವಿಕಾಲೋ ‘‘ವಿಗತೋ ಕಾಲೋ’’ತಿ ಕತ್ವಾ। ತೇನಾಹ ‘‘ವಿಗತೇ ಕಾಲೇ’’ತಿಆದಿ। ಠಿತಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೋಪಿ (ಪಾಚಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೨೪೮-೨೪೯) ಕಾಲಸಙ್ಗಹಂ ಗಚ್ಛತಿ। ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪನ ಖಾದಿತುಂ ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಾ ನ ಸಕ್ಕಾ। ಸಹಸಾ ಪಿವಿತುಂ ಸಕ್ಕಾ ಭವೇಯ್ಯ, ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಕೇನ ಪನ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ। ಕಾಲಪರಿಚ್ಛೇದಜಾನನತ್ಥಞ್ಚ ಕಾಲತ್ಥಮ್ಭೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ। ಕಾಲಬ್ಭನ್ತರೇವ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕಾತಬ್ಬಂ। ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ…ಪೇ॰… ಖಾದನೀಯಂ ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಯಂ ತಾವ ಸಕ್ಖಲಿಮೋದಕಾದಿ ಪುಬ್ಬಣ್ಣಾಪರಣ್ಣಮಯಂ, ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಭೋಜನೀಯಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ।

    Vikāleti ettha aruṇuggamanato paṭṭhāya yāva majjhanhiko, ayaṃ buddhādīnaṃ ariyānaṃ āciṇṇasamāciṇṇo bhojanassa kālo nāma. Tadañño vikālo ‘‘vigato kālo’’ti katvā. Tenāha ‘‘vigate kāle’’tiādi. Ṭhitamajjhanhikopi (pāci. aṭṭha. 248-249) kālasaṅgahaṃ gacchati. Tato paṭṭhāya pana khādituṃ vā bhuñjituṃ vā na sakkā. Sahasā pivituṃ sakkā bhaveyya, kukkuccakena pana na kātabbaṃ. Kālaparicchedajānanatthañca kālatthambho yojetabbo. Kālabbhantareva bhattakiccaṃ kātabbaṃ. ‘‘Yaṃ kiñci…pe… khādanīyaṃ vā’’ti iminā yaṃ tāva sakkhalimodakādi pubbaṇṇāparaṇṇamayaṃ, tattha vattabbameva natthīti dasseti. Bhojanīyaṃ nāma pañca bhojanāni.

    ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇತಿ ಪಿಪಾಸಾದಿಕಾರಣೇ ವಿಜ್ಜಮಾನೇ। ರೋಮಟ್ಠಕಸ್ಸಾತಿ ರೋಮಟ್ಠಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಜ್ಝೋಹರಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗಿರಿತ್ವಾ ಮುಖೇವ ಠಪಿತೋ ಬಹಿ ಮುಖದ್ವಾರಾ ವಿನಿಗ್ಗತೋ ಭೋಜನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಾ ಬಹಿ ನಿಗ್ಗತೋ ‘‘ರೋಮಟ್ಠೋ’’ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ। ಇಧ ಪನ ಅಜ್ಝೋಹರಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗಿರಿತ್ವಾ ಮುಖೇವ ಠಪಿತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿ। ಠಪೇತ್ವಾ ರೋಮಟ್ಠಕಂ ಸೇಸಾನಂ ಆಗತಂ ಉಗ್ಗಾರಂ ಮುಖೇ ಸನ್ಧಾರೇತ್ವಾ ಗಿಲನ್ತಾನಂ ಆಪತ್ತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಅಸನ್ಧಾರೇನ್ತಮೇವ ಪರಗಲಂ ಗಚ್ಛತಿ, ವಟ್ಟತಿ।

    Sati paccayeti pipāsādikāraṇe vijjamāne. Romaṭṭhakassāti romaṭṭhakassa bhikkhuno ajjhoharitvā uggiritvā mukheva ṭhapito bahi mukhadvārā viniggato bhojanassa maggā bahi niggato ‘‘romaṭṭho’’ti pavuccati. Idha pana ajjhoharitvā uggiritvā mukheva ṭhapitoti adhippeto. Tenāha ‘‘na ca, bhikkhave’’tiādi. Ṭhapetvā romaṭṭhakaṃ sesānaṃ āgataṃ uggāraṃ mukhe sandhāretvā gilantānaṃ āpatti. Sace pana asandhārentameva paragalaṃ gacchati, vaṭṭati.

    ವಿಕಾಲಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

    Vikālabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.





    © 1991-2023 The Titi Tudorancea Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
    Contact