Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / જાતક-અટ્ઠકથા • Jātaka-aṭṭhakathā |
[૪૩૬] ૧૦. સમુગ્ગજાતકવણ્ણના
[436] 10. Samuggajātakavaṇṇanā
કુતો નુ આગચ્છથાતિ ઇદં સત્થા જેતવને વિહરન્તો ઉક્કણ્ઠિતભિક્ખું આરબ્ભ કથેસિ. તઞ્હિ સત્થા ‘‘સચ્ચં કિર ત્વં ભિક્ખુ ઉક્કણ્ઠિતોસી’’તિ પુચ્છિત્વા ‘‘સચ્ચં, ભન્તે’’તિ વુત્તે ‘‘કસ્મા ભિક્ખુ માતુગામં પત્થેસિ, માતુગામો નામેસ અસબ્ભો અકતઞ્ઞૂ, પુબ્બે દાનવરક્ખસા ગિલિત્વા કુચ્છિના પરિહરન્તાપિ માતુગામં રક્ખિતું એકપુરિસનિસ્સિતં કાતું નાસક્ખિંસુ, ત્વં કથં સક્ખિસ્સસી’’તિ વત્વા અતીતં આહરિ.
Kutonu āgacchathāti idaṃ satthā jetavane viharanto ukkaṇṭhitabhikkhuṃ ārabbha kathesi. Tañhi satthā ‘‘saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu ukkaṇṭhitosī’’ti pucchitvā ‘‘saccaṃ, bhante’’ti vutte ‘‘kasmā bhikkhu mātugāmaṃ patthesi, mātugāmo nāmesa asabbho akataññū, pubbe dānavarakkhasā gilitvā kucchinā pariharantāpi mātugāmaṃ rakkhituṃ ekapurisanissitaṃ kātuṃ nāsakkhiṃsu, tvaṃ kathaṃ sakkhissasī’’ti vatvā atītaṃ āhari.
અતીતે બારાણસિયં બ્રહ્મદત્તે રજ્જં કારેન્તે બોધિસત્તો કામે પહાય હિમવન્તં પવિસિત્વા ઇસિપબ્બજ્જં પબ્બજિત્વા અભિઞ્ઞા ચ સમાપત્તિયો ચ નિબ્બત્તેત્વા ફલાફલેન યાપેન્તો વિહાસિ. તસ્સ પણ્ણસાલાય અવિદૂરે એકો દાનવરક્ખસો વસતિ. સો અન્તરન્તરા મહાસત્તં ઉપસઙ્કમિત્વા ધમ્મં સુણાતિ, અટવિયં પન મનુસ્સાનં સઞ્ચરણમગ્ગે ઠત્વા આગતાગતે મનુસ્સે ગહેત્વા ખાદતિ. તસ્મિં કાલે એકા કાસિરટ્ઠે કુલધીતા ઉત્તમરૂપધરા અઞ્ઞતરસ્મિં પચ્ચન્તગામે નિવુત્થા હોતિ. તસ્સા એકદિવસં માતાપિતૂનં દસ્સનત્થાય ગન્ત્વા પચ્ચાગમનકાલે પરિવારમનુસ્સે દિસ્વા સો દાનવો ભેરવરૂપેન પક્ખન્દિ. મનુસ્સા ભીતા ગહિતગહિતાવુધાનિ છડ્ડેત્વા પલાયિંસુ. દાનવો યાને નિસિન્નં અભિરૂપં માતુગામં દિસ્વા પટિબદ્ધચિત્તો હુત્વા તં અત્તનો ગુહં નેત્વા ભરિયં અકાસિ. તતો પટ્ઠાય સપ્પિતેલતણ્ડુલમચ્છમંસાદીનિ ચેવ મધુરફલાફલાનિ ચ આહરિત્વા તં પોસેસિ, વત્થાલઙ્કારેહિ ચ નં અલઙ્કરિત્વા રક્ખણત્થાય એકસ્મિં કરણ્ડકે પક્ખિપિત્વા કરણ્ડકં ગિલિત્વા કુચ્છિના પરિહરતિ. સો એકદિવસં ન્હાયિતુકામતાય એકં સરં ગન્ત્વા કરણ્ડકં ઉગ્ગિલિત્વા તં તતો નીહરિત્વા ન્હાપેત્વા વિલિમ્પેત્વા અલઙ્કારેત્વા ‘‘થોકં તવ સરીરં ઉતું ગણ્હાપેહી’’તિ તં કરણ્ડકસમીપે ઠપેત્વા સયં ન્હાનતિત્થં ઓતરિત્વા તં અનાસઙ્કમાનો થોકં દૂરં ગન્ત્વા ન્હાયિ.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kāme pahāya himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā phalāphalena yāpento vihāsi. Tassa paṇṇasālāya avidūre eko dānavarakkhaso vasati. So antarantarā mahāsattaṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ suṇāti, aṭaviyaṃ pana manussānaṃ sañcaraṇamagge ṭhatvā āgatāgate manusse gahetvā khādati. Tasmiṃ kāle ekā kāsiraṭṭhe kuladhītā uttamarūpadharā aññatarasmiṃ paccantagāme nivutthā hoti. Tassā ekadivasaṃ mātāpitūnaṃ dassanatthāya gantvā paccāgamanakāle parivāramanusse disvā so dānavo bheravarūpena pakkhandi. Manussā bhītā gahitagahitāvudhāni chaḍḍetvā palāyiṃsu. Dānavo yāne nisinnaṃ abhirūpaṃ mātugāmaṃ disvā paṭibaddhacitto hutvā taṃ attano guhaṃ netvā bhariyaṃ akāsi. Tato paṭṭhāya sappitelataṇḍulamacchamaṃsādīni ceva madhuraphalāphalāni ca āharitvā taṃ posesi, vatthālaṅkārehi ca naṃ alaṅkaritvā rakkhaṇatthāya ekasmiṃ karaṇḍake pakkhipitvā karaṇḍakaṃ gilitvā kucchinā pariharati. So ekadivasaṃ nhāyitukāmatāya ekaṃ saraṃ gantvā karaṇḍakaṃ uggilitvā taṃ tato nīharitvā nhāpetvā vilimpetvā alaṅkāretvā ‘‘thokaṃ tava sarīraṃ utuṃ gaṇhāpehī’’ti taṃ karaṇḍakasamīpe ṭhapetvā sayaṃ nhānatitthaṃ otaritvā taṃ anāsaṅkamāno thokaṃ dūraṃ gantvā nhāyi.
તસ્મિં સમયે વાયુસ્સપુત્તો નામ વિજ્જાધરો સન્નદ્ધખગ્ગો આકાસેન ગચ્છતિ. સા તં દિસ્વા ‘‘એહી’’તિ હત્થમુદ્દં અકાસિ, વિજ્જાધરો ખિપ્પં ઓતરિ. અથ નં સા કરણ્ડકે પક્ખિપિત્વા દાનવસ્સ આગમનં ઓલોકેન્તી કરણ્ડકૂપરિ નિસીદિત્વા તં આગચ્છન્તં દિસ્વા તસ્સ અત્તાનં દસ્સેત્વા તસ્મિં કરણ્ડકસમીપં અસમ્પત્તેયેવ કરણ્ડકં વિવરિત્વા અન્તો પવિસિત્વા વિજ્જાધરસ્સ ઉપરિ નિપજ્જિત્વા અત્તનો સાટકં પારુપિ. દાનવો આગન્ત્વા કરણ્ડકં અસોધેત્વા ‘‘માતુગામોયેવ મે’’તિ સઞ્ઞાય કરણ્ડકં ગિલિત્વા અત્તનો ગુહં ગચ્છન્તો અન્તરામગ્ગે ચિન્તેસિ ‘‘તાપસો મે ચિરં દિટ્ઠો, અજ્જ તાવ નં ગન્ત્વા વન્દિસ્સામી’’તિ. સો તસ્સ સન્તિકં અગમાસિ. તાપસોપિ નં દૂરતોવ આગચ્છન્તં દિસ્વા દ્વિન્નં જનાનં કુચ્છિગતભાવં ઞત્વા સલ્લપન્તો પઠમં ગાથમાહ –
Tasmiṃ samaye vāyussaputto nāma vijjādharo sannaddhakhaggo ākāsena gacchati. Sā taṃ disvā ‘‘ehī’’ti hatthamuddaṃ akāsi, vijjādharo khippaṃ otari. Atha naṃ sā karaṇḍake pakkhipitvā dānavassa āgamanaṃ olokentī karaṇḍakūpari nisīditvā taṃ āgacchantaṃ disvā tassa attānaṃ dassetvā tasmiṃ karaṇḍakasamīpaṃ asampatteyeva karaṇḍakaṃ vivaritvā anto pavisitvā vijjādharassa upari nipajjitvā attano sāṭakaṃ pārupi. Dānavo āgantvā karaṇḍakaṃ asodhetvā ‘‘mātugāmoyeva me’’ti saññāya karaṇḍakaṃ gilitvā attano guhaṃ gacchanto antarāmagge cintesi ‘‘tāpaso me ciraṃ diṭṭho, ajja tāva naṃ gantvā vandissāmī’’ti. So tassa santikaṃ agamāsi. Tāpasopi naṃ dūratova āgacchantaṃ disvā dvinnaṃ janānaṃ kucchigatabhāvaṃ ñatvā sallapanto paṭhamaṃ gāthamāha –
૮૭.
87.
‘‘કુતો નુ આગચ્છથ ભો તયો જના, સ્વાગતા એથ નિસીદથાસને;
‘‘Kuto nu āgacchatha bho tayo janā, svāgatā etha nisīdathāsane;
કચ્ચિત્થ, ભોન્તો કુસલં અનામયં, ચિરસ્સમબ્ભાગમનઞ્હિ વો ઇધા’’તિ.
Kaccittha, bhonto kusalaṃ anāmayaṃ, cirassamabbhāgamanañhi vo idhā’’ti.
તત્થ ભોતિ આલપનં. કચ્ચિત્થાતિ કચ્ચિ હોથ ભવથ વિજ્જથ. ભોન્તોતિ પુન આલપન્તો આહ. કુસલં અનામયન્તિ કચ્ચિ તુમ્હાકં કુસલં આરોગ્યં. ચિરસ્સમબ્ભાગમનઞ્હિ વો ઇધાતિ અજ્જ તુમ્હાકં ઇધ અબ્ભાગમનઞ્ચ ચિરં જાતં.
Tattha bhoti ālapanaṃ. Kaccitthāti kacci hotha bhavatha vijjatha. Bhontoti puna ālapanto āha. Kusalaṃ anāmayanti kacci tumhākaṃ kusalaṃ ārogyaṃ. Cirassamabbhāgamanañhi vo idhāti ajja tumhākaṃ idha abbhāgamanañca ciraṃ jātaṃ.
તં સુત્વા દાનવો ‘‘અહં ઇમસ્સ તાપસસ્સ સન્તિકં એકકોવ આગતો, અયઞ્ચ તાપસો ‘તયો જના’તિ વદતિ, કિં નામેસ કથેતિ, કિં નુ ખો સભાવં ઞત્વા કથેતિ, ઉદાહુ ઉમ્મત્તકો હુત્વા વિલપતી’’તિ ચિન્તેત્વા તાપસં ઉપસઙ્કમિત્વા વન્દિત્વા એકમન્તં નિસીદિત્વા તેન સદ્ધિં સલ્લપન્તો દુતિયં ગાથમાહ –
Taṃ sutvā dānavo ‘‘ahaṃ imassa tāpasassa santikaṃ ekakova āgato, ayañca tāpaso ‘tayo janā’ti vadati, kiṃ nāmesa katheti, kiṃ nu kho sabhāvaṃ ñatvā katheti, udāhu ummattako hutvā vilapatī’’ti cintetvā tāpasaṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīditvā tena saddhiṃ sallapanto dutiyaṃ gāthamāha –
૮૮.
88.
‘‘અહમેવ એકો ઇધ મજ્જ પત્તો, ન ચાપિ મે દુતિયો કોચિ વિજ્જતિ;
‘‘Ahameva eko idha majja patto, na cāpi me dutiyo koci vijjati;
કિમેવ સન્ધાય તે ભાસિતં ઇસે, કુતો નુ આગચ્છથ ભો તયો જના’’તિ.
Kimeva sandhāya te bhāsitaṃ ise, kuto nu āgacchatha bho tayo janā’’ti.
તત્થ ઇધ મજ્જાતિ ઇધ અજ્જ. કિમેવ સન્ધાય તે ભાસિતં ઇસેતિ ભન્તે, ઇસિ કિં નામેતં સન્ધાય તયા ભાસિતં, પાકટં તાવ મે કત્વા કથેહીતિ.
Tattha idha majjāti idha ajja. Kimeva sandhāya te bhāsitaṃ iseti bhante, isi kiṃ nāmetaṃ sandhāya tayā bhāsitaṃ, pākaṭaṃ tāva me katvā kathehīti.
તાપસો ‘‘એકંસેનેવાવુસો સોતુકામોસી’’તિ પુચ્છિત્વા ‘‘આમ, ભન્તે’’તિ વુત્તે ‘‘તેન હિ સુણાહી’’તિ વત્વા તતિયં ગાથમાહ –
Tāpaso ‘‘ekaṃsenevāvuso sotukāmosī’’ti pucchitvā ‘‘āma, bhante’’ti vutte ‘‘tena hi suṇāhī’’ti vatvā tatiyaṃ gāthamāha –
૮૯.
89.
‘‘તુવઞ્ચ એકો ભરિયા ચ તે પિયા, સમુગ્ગપક્ખિત્તનિકિણ્ણમન્તરે;
‘‘Tuvañca eko bhariyā ca te piyā, samuggapakkhittanikiṇṇamantare;
સા રક્ખિતા કુચ્છિગતાવ તે સદા, વાયુસ્સપુત્તેન સહા તહિં રતા’’તિ.
Sā rakkhitā kucchigatāva te sadā, vāyussaputtena sahā tahiṃ ratā’’ti.
તત્થ તુવઞ્ચ એકોતિ પઠમં તાવ ત્વં એકો જનો. પક્ખિત્તનિકિણ્ણમન્તરેતિ પક્ખિત્તાનિકિણ્ણઅન્તરે તં તત્થ ભરિયં રક્ખિતુકામેન સદા તયા સમુગ્ગે પક્ખિત્તા સદ્ધિં સમુગ્ગેન નિકિણ્ણા અન્તરે, અન્તોકુચ્છિયં ઠપિતાતિ અત્થો. વાયુસ્સપુત્તેન સહાતિ એવંનામકેન વિજ્જાધરેન સદ્ધિં. તહિં રતાતિ તત્થ તવ અન્તોકુચ્છિયઞ્ઞેવ કિલેસરતિયા રતા. સો દાનિ ત્વં માતુગામં ‘‘એકં પુરિસનિસ્સિતં કરિસ્સામી’’તિ કુચ્છિનાપિ પરિહરન્તો તસ્સા જારં ઉક્ખિપિત્વા ચરસીતિ.
Tattha tuvañca ekoti paṭhamaṃ tāva tvaṃ eko jano. Pakkhittanikiṇṇamantareti pakkhittānikiṇṇaantare taṃ tattha bhariyaṃ rakkhitukāmena sadā tayā samugge pakkhittā saddhiṃ samuggena nikiṇṇā antare, antokucchiyaṃ ṭhapitāti attho. Vāyussaputtena sahāti evaṃnāmakena vijjādharena saddhiṃ. Tahiṃ ratāti tattha tava antokucchiyaññeva kilesaratiyā ratā. So dāni tvaṃ mātugāmaṃ ‘‘ekaṃ purisanissitaṃ karissāmī’’ti kucchināpi pariharanto tassā jāraṃ ukkhipitvā carasīti.
તં સુત્વા દાનવો ‘‘વિજ્જાધરા નામ બહુમાયા હોન્તિ, સચસ્સ ખગ્ગો હત્થગતો ભવિસ્સતિ, કુચ્છિં મે ફાલેત્વાપિ પલાયિસ્સતી’’તિ ભીતતસિતો હુત્વા ખિપ્પં કરણ્ડકં ઉગ્ગિલિત્વા પુરતો ઠપેસિ. સત્થા અભિસમ્બુદ્ધો હુત્વા તં પવત્તિં પકાસેન્તો ચતુત્થં ગાથમાહ –
Taṃ sutvā dānavo ‘‘vijjādharā nāma bahumāyā honti, sacassa khaggo hatthagato bhavissati, kucchiṃ me phāletvāpi palāyissatī’’ti bhītatasito hutvā khippaṃ karaṇḍakaṃ uggilitvā purato ṭhapesi. Satthā abhisambuddho hutvā taṃ pavattiṃ pakāsento catutthaṃ gāthamāha –
૯૦.
90.
‘‘સંવિગ્ગરૂપો ઇસિના વિયાકતો, સો દાનવો તત્થ સમુગ્ગમુગ્ગિલિ;
‘‘Saṃviggarūpo isinā viyākato, so dānavo tattha samuggamuggili;
અદ્દક્ખિ ભરિયં સુચિમાલધારિનિં, વાયુસ્સપુત્તેન સહા તહિં રત’’ન્તિ.
Addakkhi bhariyaṃ sucimāladhāriniṃ, vāyussaputtena sahā tahiṃ rata’’nti.
તત્થ અદ્દક્ખીતિ સો કરણ્ડકં વિવરિત્વા અદ્દસ.
Tattha addakkhīti so karaṇḍakaṃ vivaritvā addasa.
કરણ્ડકે પન વિવટમત્તેયેવ વિજ્જાધરો વિજ્જં જપ્પિત્વા ખગ્ગં ગહેત્વા આકાસં પક્ખન્દિ. તં દિસ્વા દાનવો મહાસત્તસ્સ તુસ્સિત્વા થુતિપુબ્બઙ્ગમા સેસગાથા અભાસિ –
Karaṇḍake pana vivaṭamatteyeva vijjādharo vijjaṃ jappitvā khaggaṃ gahetvā ākāsaṃ pakkhandi. Taṃ disvā dānavo mahāsattassa tussitvā thutipubbaṅgamā sesagāthā abhāsi –
૯૧.
91.
‘‘સુદિટ્ઠરૂપમુગ્ગતપાનુવત્તિના, હીના નરા યે પમદાવસં ગતા;
‘‘Sudiṭṭharūpamuggatapānuvattinā, hīnā narā ye pamadāvasaṃ gatā;
યથા હવે પાણરિવેત્થ રક્ખિતા, દુટ્ઠા મયી અઞ્ઞમભિપ્પમોદયિ.
Yathā have pāṇarivettha rakkhitā, duṭṭhā mayī aññamabhippamodayi.
૯૨.
92.
‘‘દિવા ચ રત્તો ચ મયા ઉપટ્ઠિતા, તપસ્સિના જોતિરિવા વને વસં;
‘‘Divā ca ratto ca mayā upaṭṭhitā, tapassinā jotirivā vane vasaṃ;
સા ધમ્મમુક્કમ્મ અધમ્મમાચરિ, અકિરિયરૂપો પમદાહિ સન્થવો.
Sā dhammamukkamma adhammamācari, akiriyarūpo pamadāhi santhavo.
૯૩.
93.
‘‘સરીરમજ્ઝમ્હિ ઠિતાતિ મઞ્ઞહં, મય્હં અયન્તિ અસતિં અસઞ્ઞતં;
‘‘Sarīramajjhamhi ṭhitāti maññahaṃ, mayhaṃ ayanti asatiṃ asaññataṃ;
સા ધમ્મમુક્કમ્મ અધમ્મમાચરિ, અકિરિયરૂપો પમદાહિ સન્થવો.
Sā dhammamukkamma adhammamācari, akiriyarūpo pamadāhi santhavo.
૯૪.
94.
‘‘સુરક્ખિતં મેતિ કથં નુ વિસ્સસે, અનેકચિત્તાસુ ન હત્થિ રક્ખણા;
‘‘Surakkhitaṃ meti kathaṃ nu vissase, anekacittāsu na hatthi rakkhaṇā;
એતા હિ પાતાલપપાતસન્નિભા, એત્થપ્પમત્તો બ્યસનં નિગચ્છતિ.
Etā hi pātālapapātasannibhā, etthappamatto byasanaṃ nigacchati.
૯૫.
95.
‘‘તસ્મા હિ તે સુખિનો વીતસોકા, યે માતુગામેહિ ચરન્તિ નિસ્સટા;
‘‘Tasmā hi te sukhino vītasokā, ye mātugāmehi caranti nissaṭā;
એતં સિવં ઉત્તમમાભિપત્થયં, ન માતુગામેહિ કરેય્ય સન્થવ’’ન્તિ.
Etaṃ sivaṃ uttamamābhipatthayaṃ, na mātugāmehi kareyya santhava’’nti.
તત્થ સુદિટ્ઠરૂપમુગ્ગતપાનુવત્તિનાતિ ભન્તે, ઇસિ ઉગ્ગતપાનુવત્તિના તયા સુદિટ્ઠરૂપં ઇદં કારણં. હીનાતિ નીચા. યથા હવે પાણરિવેત્થ રક્ખિતાતિ અયં મયા અત્તનો પાણા વિય એત્થ અન્તોકુચ્છિયં પરિહરન્તેન રક્ખિતા. દુટ્ઠા મયીતિ ઇદાનિ મયિ મિત્તદુબ્ભિકમ્મં કત્વા દુટ્ઠા અઞ્ઞં પુરિસં અભિપ્પમોદતિ. જોતિરિવા વને વસન્તિ વને વસન્તેન તપસ્સિના અગ્ગિ વિય મયા ઉપટ્ઠિતા પરિચરિતા. સા ધમ્મમુક્કમ્માતિ સા એસા ધમ્મં ઓક્કમિત્વા અતિક્કમિત્વા. અકિરિયરૂપોતિ અકત્તબ્બરૂપો. સરીરમજ્ઝમ્હિ ઠિતાતિ મઞ્ઞહં, મય્હં અયન્તિ અસતિં અસઞ્ઞતન્તિ ઇમં અસતિં અસપ્પુરિસધમ્મસમન્નાગતં અસઞ્ઞતં દુસ્સીલં ‘‘મય્હં સરીરમજ્ઝમ્હિ ઠિતા’’તિ ચ ‘‘મય્હં અય’’ન્તિ ચ મઞ્ઞામિ.
Tattha sudiṭṭharūpamuggatapānuvattināti bhante, isi uggatapānuvattinā tayā sudiṭṭharūpaṃ idaṃ kāraṇaṃ. Hīnāti nīcā. Yathā have pāṇarivettha rakkhitāti ayaṃ mayā attano pāṇā viya ettha antokucchiyaṃ pariharantena rakkhitā. Duṭṭhā mayīti idāni mayi mittadubbhikammaṃ katvā duṭṭhā aññaṃ purisaṃ abhippamodati. Jotirivā vane vasanti vane vasantena tapassinā aggi viya mayā upaṭṭhitā paricaritā. Sā dhammamukkammāti sā esā dhammaṃ okkamitvā atikkamitvā. Akiriyarūpoti akattabbarūpo. Sarīramajjhamhi ṭhitāti maññahaṃ, mayhaṃ ayanti asatiṃ asaññatanti imaṃ asatiṃ asappurisadhammasamannāgataṃ asaññataṃ dussīlaṃ ‘‘mayhaṃ sarīramajjhamhi ṭhitā’’ti ca ‘‘mayhaṃ aya’’nti ca maññāmi.
સુરક્ખિતં મેતિ કથં નુ વિસ્સસેતિ અયં મયા સુરક્ખિતાતિ કથં પણ્ડિતો વિસ્સાસેય્ય, યત્ર હિ નામ માદિસોપિ અન્તોકુચ્છિયં રક્ખન્તો રક્ખિતું નાસક્ખિ. પાતાલપપાતસન્નિભાતિ લોકસ્સાદેન દુપ્પૂરણીયત્તા મહાસમુદ્દે પાતાલસઙ્ખાતેન પપાતેન સદિસા. એત્થપ્પમત્તોતિ એતાસુ એવરૂપાસુ નિગ્ગુણાસુ પમત્તો પુરિસો મહાબ્યસનં પાપુણાતિ. તસ્મા હીતિ યસ્મા માતુગામવસં ગતા મહાવિનાસં પાપુણન્તિ, તસ્મા યે માતુગામેહિ નિસ્સટા હુત્વા ચરન્તિ, તે સુખિનો. એતં સિવન્તિ યદેતં માતુગામતો નિસ્સટાનં વિસંસટ્ઠાનં ચરણં, એતં ઝાનસુખમેવ સિવં ખેમં ઉત્તમં અભિપત્થેતબ્બં, એતં પત્થયમાનો માતુગામેહિ સદ્ધિં સન્થવં ન કરેય્યાતિ.
Surakkhitaṃ meti kathaṃ nu vissaseti ayaṃ mayā surakkhitāti kathaṃ paṇḍito vissāseyya, yatra hi nāma mādisopi antokucchiyaṃ rakkhanto rakkhituṃ nāsakkhi. Pātālapapātasannibhāti lokassādena duppūraṇīyattā mahāsamudde pātālasaṅkhātena papātena sadisā. Etthappamattoti etāsu evarūpāsu nigguṇāsu pamatto puriso mahābyasanaṃ pāpuṇāti. Tasmā hīti yasmā mātugāmavasaṃ gatā mahāvināsaṃ pāpuṇanti, tasmā ye mātugāmehi nissaṭā hutvā caranti, te sukhino. Etaṃ sivanti yadetaṃ mātugāmato nissaṭānaṃ visaṃsaṭṭhānaṃ caraṇaṃ, etaṃ jhānasukhameva sivaṃ khemaṃ uttamaṃ abhipatthetabbaṃ, etaṃ patthayamāno mātugāmehi saddhiṃ santhavaṃ na kareyyāti.
એવઞ્ચ પન વત્વા દાનવો મહાસત્તસ્સ પાદેસુ નિપતિત્વા ‘‘ભન્તે, તુમ્હે નિસ્સાય મયા જીવિતં લદ્ધં, અહં ઇમાય પાપધમ્માય વિજ્જાધરેન મારાપિતો’’તિ મહાસત્તં અભિત્થવિ. સોપિસ્સ ધમ્મં દેસેત્વા ‘‘ઇમિસ્સા મા કિઞ્ચિ પાપં અકાસિ, સીલાનિ ગણ્હાહી’’તિ તં પઞ્ચસુ સીલેસુ પતિટ્ઠાપેસિ. દાનવો ‘‘અહં કુચ્છિના પરિહરન્તોપિ તં રક્ખિતું ન સક્કોમિ, અઞ્ઞો કો રક્ખિસ્સતી’’તિ તં ઉય્યોજેત્વા અત્તનો અરઞ્ઞમેવ અગમાસિ.
Evañca pana vatvā dānavo mahāsattassa pādesu nipatitvā ‘‘bhante, tumhe nissāya mayā jīvitaṃ laddhaṃ, ahaṃ imāya pāpadhammāya vijjādharena mārāpito’’ti mahāsattaṃ abhitthavi. Sopissa dhammaṃ desetvā ‘‘imissā mā kiñci pāpaṃ akāsi, sīlāni gaṇhāhī’’ti taṃ pañcasu sīlesu patiṭṭhāpesi. Dānavo ‘‘ahaṃ kucchinā pariharantopi taṃ rakkhituṃ na sakkomi, añño ko rakkhissatī’’ti taṃ uyyojetvā attano araññameva agamāsi.
સત્થા ઇમં ધમ્મદેસનં આહરિત્વા સચ્ચાનિ પકાસેત્વા જાતકં સમોધાનેસિ, સચ્ચપરિયોસાને ઉક્કણ્ઠિતભિક્ખુ સોતાપત્તિફલે પતિટ્ઠહિ. તદા દિબ્બચક્ખુકતાપસો અહમેવ અહોસિન્તિ.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi, saccapariyosāne ukkaṇṭhitabhikkhu sotāpattiphale patiṭṭhahi. Tadā dibbacakkhukatāpaso ahameva ahosinti.
સમુગ્ગજાતકવણ્ણના દસમા.
Samuggajātakavaṇṇanā dasamā.
Related texts:
તિપિટક (મૂલ) • Tipiṭaka (Mūla) / સુત્તપિટક • Suttapiṭaka / ખુદ્દકનિકાય • Khuddakanikāya / જાતકપાળિ • Jātakapāḷi / ૪૩૬. સમુગ્ગજાતકં • 436. Samuggajātakaṃ